Τρίτη 27 Σεπτεμβρίου 2011

Παιδική υπερκινητικότητα: ποιος είναι ο ρόλος της διατροφής

Μόλις μπήκε (τυπικά μόνο) το φθινόπωρο, σε λίγες μέρες ξεκινούν τα σχολεία και η παιδική υπερκινητικότητα αποτελεί ένα από τα πιο δημοφιλή θέματα συζήτησης μεταξύ των γονέων μικρών παιδιών και μαθητών του δημοτικού. Τα συμπτώματά της συχνά περιγράφονται σαν νευρικότητα, επιθετικότητα, αυθόρμητη συμπεριφορά, μειωμένη ικανότητα συγκέντρωσης, αυξημένη κινητική δραστηριότητα.
Στην πραγματικότητα, η υπερκινητικότητα είναι μία διαταραχή συμπεριφοράς η οποία εμφανίζεται στο 2-5% των νεαρών παιδιών σχολικής ηλικίας και τα επηρεάζει σε ποικίλο βαθμό. Κάνει την εμφάνισή της πριν την ηλικία των 7 χρόνων, έχει διάρκεια ίση ή μεγαλύτερη των 6 μηνών και χαρακτηρίζεται από την εξακριβωμένη απουσία πνευματικής ασθένειας ή πνευματικής καθυστέρησης.
Η παιδική υπερκινητικότητα δεν είναι μια καινούρια κατάσταση. Η συμπτωματολογία της είναι γνωστή από το 1880. Σήμερα οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η υπερκινητικότητα οφείλεται πιθανά σε έναν συνδυασμό συγκεκριμένων γενετικών, περιβαλλοντικών, νευρολογικών και βιοχημικών παραγόντων.
Επειδή δεν υπάρχει κάποια γνωστή θεραπεία γι’ αυτήν την ανωμαλία η θεραπεία συνήθως περιλαμβάνει πολλαπλές προσεγγίσεις, συχνά δε είναι συνδυασμός ιατρικής και ψυχολογικής επέμβασης και τροποποίησης του περιβάλλοντος του παιδιού. Η διαιτητική τροποποίηση έχει αρκετές φορές προταθεί στη θεραπεία της υπερκινητικότητας και παρά το γεγονός ότι αυτή η προσέγγιση έχει λάβει αρκετή δημοσιότητα, οι επιστημονικές αποδείξεις δεν είναι αρκετές για να υποστηρίξουν μία σχέση μεταξύ δίαιτας και υπερκινητικότητας.
Μια από τις πιο διαδεδομένες θεωρίες για το ρόλο που παίζει η διατροφή του παιδιού στην υπερκινητικότητα είναι η κατανάλωση ζάχαρης και των πηγών στις οποίες βρίσκεται (συμπεριλαμβανομένων των γλυκών, αναψυκτικών με ζάχαρη). Οι επιστήμονες ερευνούν αυτή τη θεωρία σχεδόν έναν αιώνα (από το 1920) αλλά δεν υπάρχουν αποδείξεις. Το 1984, στα πλαίσια ενός συνεδρίου στην Αμερική με θέμα 'Δίαιτα και συμπεριφορά: Μία πολυδιάστατη εκτίμηση' αναφέρθηκε ότι η ζάχαρη δεν επιδεινώνει την υπερκινητικότητα ή τυχόν προβλήματα συμπεριφοράς στα παιδιά. Πολλοί μάλιστα ερευνητές υποστηρίζουν ότι η κατανάλωση ζαχαρωτών αν μη τι άλλο, ηρεμεί τα παιδιά. Έτσι, μετά από έρευνες, το FDA κατέληξε το 1986 στο ότι δεν υπάρχουν επαρκείς αποδείξεις ότι η κατανάλωση ζάχαρης προκαλεί αλλαγές στη συμπεριφορά φυσιολογικών παιδιών ή ενήλικων.
Μια ακόμα θεωρία θέλει τα συντηρητικά που χρησιμοποιούνται, στα τεχνητά χρώματα και στα τεχνητά αρώματα των τροφών να είναι υπεύθυνα για την παιδική υπερκινητικότητα. Το 1980, Συμβουλευτικές Επιτροπές στην Αμερική κατόπιν επίμονων ερευνών, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι δεν υπήρχε απόδειξη για κάποια σχέση μεταξύ τεχνητών προσθέτων και υπερκινητικότητας ή ικανότητας μάθησης των παιδιών.
Επίσης, συνεχείς έρευνες έχουν αποτύχει να δείξουν κάποια σχέση ανάμεσα στην κατανάλωση ασπαρτάμης ή σακχαρίνης (τεχνητών γλυκαντικών με χαμηλή θερμιδική αξία) και την υπερκινητικότητα, γεγονός που έχει οδηγήσει τους επιστήμονες στην τακτική να μην τα εξαιρούν από το διαιτολόγιο σαν μία πάγια θεραπευτική τακτική.
Επομένως, όσον αφορά στη διατροφή που πρέπει να ακολουθούν τα παιδιά, αυτή πρέπει να αποτελείται από ποικιλία, μέτρο και ισορροπία. Από εκεί και πέρα, η παιδική υπερκινητικότητα μπορεί να διαγνωσθεί ιατρικά, κάνοντας δοκιμή με διεγερτικά φάρμακα. Τα διεγερτικά, φυσιολογικά, ανεβάζουν τη δραστηριότητα των ανθρώπων αλλά έχουν ένα 'παράδοξο' αποτέλεσμα με την υπερκινητικότητα: την θεραπεύουν (πιθανότατα διεγείροντας κέντρα ελέγχου στον εγκέφαλο). Εάν λοιπόν ένα παιδί αντιδρά στα διεγερτικά φάρμακα με το να ηρεμεί, αυτό δείχνει ότι τα φάρμακα μπορεί να διορθώνουν μία βιοχημική ανισορροπία στο νευρικό σύστημα και μπορούν να χρησιμοποιηθούν προκειμένου να ελεγχθεί η συμπεριφορά τους. Στα παιδιά που ανταποκρίνονται, η παροχή τέτοιων φαρμάκων θα πρέπει να θεωρείται τουλάχιστον η θεραπεία πρώτης επιλογής.
Πολλοί γονείς δεν καταφέρνουν να εκτιμήσουν τη χρησιμότητα της φαρμακευτικής θεραπείας και είναι αρνητικοί σ' αυτήν, ειδικά όταν πιστεύουν ότι επεμβαίνοντας και τροποποιώντας τη δίαιτα μπορούν να βοηθήσουν. Η δίαιτα είναι ένα από τα πλέον σημαντικά ζητήματα στη ζωή ενός παιδιού το οποίο οι γονείς πιστεύουν ότι μπορούν να ελέγξουν. Εάν τα προβλήματα μπορούν να επιλυθούν με την προσθήκη καρότων στο διαιτολόγιο ή την απαγόρευση μπισκότων, τότε οι γονείς είναι πιο θετικοί στο να δώσουν στη διαιτητική τροποποίηση μια ευκαιρία.

 Μανίκα Βασιλική, Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος



Πηγές: www.nutrimed.gr

Τρίτη 20 Σεπτεμβρίου 2011

Θέμα στις ΗΠΑ οι αυτοκτονίες στην Κρήτη

Οι αυτόχειρες της Κρήτης, τράβηξαν την προσοχή της WSJ. Οδοιπορικό του αρθρογράφου της εφημερίδας στο Ηράκλειο Κρήτης, σκιαγραφεί την κατάσταση





Ορμώμενος από την ιστορία του Β.Π., του χονδρέμπορου φρούτων και λαχανικών από το Ηράκλειο Κρήτης, που φέρεται να αυτοκτόνησε λόγω οικονομικών προβλημάτων, ο δημοσιογράφος της Wall Street Journal, Markus Walker, επισκέφτηκε την Κρήτη.



Στο εκτενές δημοσίευμα, με τίτλο “Η Ελλάδα πληρώνει την κρίση με το πιο σκληρό τίμημα”, ο αρθρογράφος τονίζει πως τα περιστατικά έχουν διπλασιαστεί από το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης.

Στο μεγαλύτερο μέρος του, το δημοσίευμα μάλιστα αναφέρεται στην προσωπική ιστορία του Β.Π., περιγράφοντας πως οδηγήθηκε στην απόφαση να γίνει αυτόχειρας, ξεψυχώντας στα χέρια της συζύγου του.

Ο αρθρογράφος μίλησε και με τον ψυχολόγο Άρη Βιολατζή, ο οποίος του ανέφερε μεταξύ άλλων, πως τα πραγματικά νούμερα είναι στην πραγματικότητα υψηλότερα, αφού λόγω του κοινωνικού στίγματος, πολλές οικογένειες επιλέγουν να παρουσιάσουν την αυτοκτονία ως ατύχημα. “Σήμερα καταγράφονται περίπου 6 αυτοκτονίες ανά 100.000 πληθυσμού”, αναφέρει η εφημερίδα. Όπως ανέφερε ο ψυχολόγος, η γραμμή βοήθειας την οποία λειτουργεί ο φιλανθρωπικός οργανισμός “Κλίμακα” λάμβανε περίπου 10 τηλεφωνικές κλήσεις την ημέρα, όμως σήμερα, υπάρχουν μέρες που παίρνει έως και 100 τηλεφωνήματα.

”Τα δύο χρόνια κρίσης χρέους στην Ελλάδα έχουν κάνει τους πολίτες να παραπαίουν από τα μέτρα λιτότητας που επιβάλλονται”, γράφει ο Βρετανός δημοσιογράφος.

Όπως εξηγεί η Wall Street Journal, το θλιβερό φαινόμενο λαμβάνει ιδιαίτερα μεγάλες διαστάσεις στην Κρήτη, όπου το τελευταίο χρονικό διάστημα καταγράφεται μπαράζ αυτοκτονιών ανάμεσα σε επιχειρηματίες.

Όσον αφορά στην αύξηση περιστατικών αυτοκτονιών στην Κρήτη, ο αρθρογράφος αναφέρει, πως “εν μέρει αυτό εξηγείται, σύμφωνα με τους ντόπιους, στο συνδυασμό του σκασίματος της φούσκας του δανεισμού και της ταυτότητας των ανδρών της Κρήτης”.

“Η ιστορία της επανάστασης του νησιού απέναντι στην ξένη κατοχή, πρώτα των Τούρκων και μετά των Ναζί, έχει καλλιεργήσει το ιδεώδες της ανδρικής δύναμης και υπερηφάνειας”, αναφέρει χαρακτηριστικά।


ΠΗΓΗ: www.news247.gr

Τετάρτη 7 Σεπτεμβρίου 2011



Bookmooch.com


To bookmooch είναι μία online κοινότητα για ανταλλαγή μεταχειρισμένων βιβλίων. Ο καθένας μπορεί να προσφέρει τα βιβλία που έχει βαρεθεί ή που θέλει να ανταλλάξει, με άλλα, που τον ενδιαφέρουν περισσότερο και σκεπτόταν να αγοράσει. 
Μοναδική επιβάρυνση, το κόστος της αποστολής. Κανόνας  του website είναι ότι πρέπει να να χαρίζεις τουλάχιστον ένα βιβλίο για κάθε τρία που λαμβάνεις. Fair deal!

Δευτέρα 5 Σεπτεμβρίου 2011

Εκπαίδευση και Επιμόρφωση

Σχολές Γονέων Στόχος του έργου Σχολές Γονέων είναι η συστηματική ενημέρωση και εκπαίδευση των γονέων σε θέματα που αφορούν: στη βελτίωση της επικοινωνίας μέσα στην οικογένεια, την ουσιαστική επικοινωνία των γονέων με τα παιδιά ττους, την ενθάρρυνση της συμμετοχής των γονέων στις σχολικές δραστηριότητες, τη βελτίωση των γνώσεων των γονέων, τη συμβουλευτική υποστήριξη και αγωγή υγείας των οικογενειών των τσιγγάνων, μουσουλμάνων, παλιννοστούντων και μεταναστών.
Αχαρνών 417 Αθήνα Τ.Κ. 111 43, Τηλ: 2102530023 - 353, Fax: 2102585678, e-mail: sxog@gsae.edu.gr, http://www.ideke.edu.gr/programs.asp?cat=1&pr=3


Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας (Σ.Δ.Ε.)
Το Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας είναι ένα καινοτόμο Σχολείο Εκπαίδευσης Ενηλίκων. Η συνολική διάρκεια του προγράμματος είναι 2 εκπαιδευτικά έτη. Μετά την επιτυχή αποφοίτηση παρέχεται τίτλος ισότιμος του Γυμνασίου. Διδάσκονται μεταξύ άλλων: ελληνικά, μαθηματικά, αγγλικά, πληροφορική κ.α.
Γενική Γραμματεία Εκπαίδευσης Ενηλίκων, Αχαρνών 417 Αθήνα, 2102531612 - 634, http://www.gsae.edu.gr/index.php/domes/45-domes/191-sde, e-mail: sde@gsae.edu.gr


Νομαρχιακές Επιτροπές Λαϊκής Επιμόρφωσης
Οι Νομαρχιακές Επιτροπές Λαϊκής Επιμόρφωσης (Ν.Ε.Λ.Ε.), φορείς υλοποίησης επιμορφωτικών προγραμμάτων της Γ.Γ.Ε.Ε., αποτελούν αυτοτελείς δημόσιες υπηρεσίες της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης. Οι ΝΕΛΕ προσφέρουν επιμορφωτικά προγράμματα στον πολιτισμό και τις τέχνες, την κοινωνική Οικονομία & επιχειρηματικότητα , την αγωγή των Πολιτών, τα προγράμματα για Α.Μ.Ε.Α
Αχαρνών 417 Αθήνα Τ.Κ. 111 43. τηλ: 210 2530329, Fax: 210 2584808, e-mail: nele@gsae.edu.gr

Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης (K.E.K.) της Γ.Γ.Δ.Μ. Το Κ.Ε.Κ. της Γ.Γ.Δ.Μ. (Γενκή Γραμματεία Δια Βίου Μάθησης) είναι ένας από τους φορείς εφαρμογής της εθνικής πολιτικής κατά της ανεργίας και παρέχει ποιοτικές εκπαιδευτικές υπηρεσίες στον τομέα της συνεχιζόμενης επαγγελματικής κατάρτισης καθώς και στην ανάπτυξη μηχανισμών προώθησης στην απασχόληση, με σκοπό τη βελτίωση και ενίσχυση της επαγγελματικής θέσης των εργαζόμενων και την ένταξη ανέργων στην αγορά εργασίας. Μερικές από τι θεματικές αφορούν στο περιβάλλον. τον πολιτισμό, την οικονομιά, την πληροφορική, τα αγροτικά και τουριστικά επαγγέλματα.
Στρατηγού Δαγκλή 53, Κάτω Πατήσια,2102525999, fax: 2102525999, e-mail: kek@gsae.edu.gr


Κέντρο Δια Βίου Μάθησης από Απόσταση (ΚΕ.ΔΒΜ.ΑΠ.)
Το «Κέντρο Διά Βίου Μάθησης από Απόσταση» έχει ως στόχο την παροχή ηλεκτρονικής εξ αποστάσεως εκπαίδευσης σε ενδιαφερόμενους πολίτες.
Πληροφορίες: 2105914431, www.keeenap.gr/keeenap, e-mail: keeenap@ideke.edu.gr

Κέντρα Εκπαίδευσης Ενηλίκων (Κ.Ε.Ε.)
Τα Κέντρα Εκπαίδευσης Ενηλίκων (Κ.Ε.Ε.) αποτελούν ένα νέο θεσμικό πλαίσιο στον τομέα της εκπαίδευσης ενηλίκων και της διά βίου μάθησης. Τα εκπαιδευτικά προγράμματα που προσφέρονται στα Κ.Ε.Ε. συμβάλλουν στην ανάπτυξη της ενεργού ιδιότητας του πολίτη, τη δημιουργία θετικής στάσης ως προς τη μάθηση και την ενίσχυση των ίσων ευκαιριών πρόσβασης στην εκπαίδευση, στην ενίσχυση της ικανότητας προσαρμογής στις σύγχρονες γνωστικές απαιτήσεις και στη σύνδεση ή επανασύνδεση με την εκπαιδευτική διαδικασία ενηλίκων πολιτών. Κάθε επιμορφωτικό πρόγραμμα είναι διάρκειας από 25 έως 225 διδακτικές ώρες.
Αχαρνών 417, Αθήνα, 2102530334, http://kee.ideke.edu.gr/, e-mail: kee@gsae.edu.gr


Επιμορφωτικό πρόγραμμα ΗΡΩΝ Το επιμορφωτικό πρόγραμμα ΗΡΩΝ - «Εκπαίδευση ενηλίκων στην απόκτηση βασικών δεξιοτήτων στις Νέες Τεχνολογίες» εντάσσεται, στο πλαίσιο της δια βίου μάθησης. Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα έχει διάρκεια 50 ώρες. Τα τμήματα μάθησης θα λειτουργήσουν στα εργαστήρια πληροφορικής των σχολικών μονάδων δευτεροβάθμιας και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης.
Αχαρνών 417 Αθήνα Τ.Κ. 111 43, 2102528521, e-mail: heron@ideke.edu.gr

Προγράμματα Λαϊκής Επιμόρφωσης Δ. Αθηναίων Ο Πολιτισμικός Οργανισμός του Δήμου Αθηναίων, στο πλαίσιο των προγραμμάτων λαϊκής επιμόρφωσης πραγματοποιεί κάθε χρόνο μαθήματα ποικίλλου ενδιαφέροντος, τα οποία προσφέρονται δωρεάν στους δημότες. Ενδεικτικά, κάποια από τα μαθήματα είναι: θεατρολογία, ψυχολογία, ντοκιμαντέρ, φωτογραφία, κατασκευή κοσμήματος, ζωγραφική κ.α.
Πληροφορίες: Τμήμα Εκπ. Προγραμμάτων Λαϊκής Επιμόρφωσης του ΠΟΔΑ: 2103638138, τηλέφωνα κατά τόπους πολιτιστικών κέντρων, Γραμμή του Δημότη: τηλ. 1595
Γονείς.gr Γο πρόγραμμα αφορά στην εκπαίδευση γονέων μαθητών υποχρεωτικής δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ), και στην Ασφαλή Χρήση του Διαδικτύου. Απευθύνεται σε όλους τους γονείς μαθητών που θα εγγραφούν στην υποχρεωτική δευτεροβάθμια εκπαίδευση κατά το σχολικό έτος 2008-2009. Οι δικαιούχοι γονείς έχουν το δικαίωμα δωρεάν κατ’ οίκον εκπαίδευσης από ειδικούς εκπαιδευτές, και πρόσβασης σε εκπαιδευτικά πακέτα αυτόνομης μάθησης μέσω Διαδικτύου (e-learning). Επιπλέον, το έργο επιδοτεί την απόκτηση νέας, ευρυζωνικής σύνδεσης στο Διαδίκτυο διάρκειας δύο (2) μηνών, για τους ωφελούμενους γονείς που δεν την διαθέτουν.
Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφτείτε το http://www.goneis.gr/
Γενική Γραμματεία Δια Βίου Μάθησης
Η Γενική Γραμματεία Δια Βίου Μάθησης (πρώην Γ.Γ.Ε.Ε.) του Υπ.Ε.Π.Θ., μέσω των δομών της, δίνει τη δυνατότητα εκμάθησης ξένων γλωσσών. Διδάσκονται αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά και ιταλικά, όλων των επιπέδων και για όλες τις ηλικές.Για περισσότερες πληροφορίες: Αχαρνών 417, 111 43, Αθήνα, 2102585151, pressoffice@gsae.edu.gr

Δημιουργικά Εργαστήρια στο Δρόμο & Μαθήματα Ενισχυτικής Διδασκαλίας - Δημιουργικής Απασχόλησης της ΑΡΣΙΣ
Για τρίτη συνεχή χρονιά η ΑΡΣΙΣ ξεκινά τα Δημιουργικά Εργαστήρια στο Δρόμο και τα Μαθήματα Ενισχυτικής Διδασκαλίας - Δημιουργικής Απασχόλησης στο Κέντρο Υποστήριξης Νέων, για παιδιά που εργάζονται στο δρόμο, προσφέροντάς τους το κλεμμένο τους δικαίωμα στο παιχνίδι, την ξεκούραση και την εκπαίδευση.
Τα εργαστήρια στο δρόμο πραγματοποιούνται δυο φορές την εβδομάδα σε μεσημεριανές ώρες στην περιοχή του Θησείου, όπως και τα Μαθήματα Ενισχυτικής Διδασκαλίας- Δημιουργικής Απασχόλησης στο Κέντρο Υποστήριξης Νέων.

Για περισσότερες πληροφορίες: Άρσις, Δεριγνύ 28-30, Τ. Κ . 10434, Αθήνα, 2108259880, info@arsis.gr, κ. Σονίλα Ταφιλάι
Eκπαιδεύσου στον εθελοντισμό στο http://www.eethelontis.gr/
Ελληνικό Κέντρο Προώθησης του Εθελοντισμού “anthropos.gr”, κατανοώντας την ανάγκη ουσιαστικής εκπείδευσης εθελοντών, προχώρησε με την υποστήριξη της Γενικής Γραμματείας Νέας Γενιάς στη δημιουργία ενός ιστοχώρου, του http://www.eethelontis.gr/.
Ο ιστοχώρος αυτός, αποτελεί ένα διαδικτυακό χώρο μάθησης που έχει στόχο να παράσχει εκπαίδευση από απόσταση στα παρακάτω θεματικά αντικείμενα:
Ορισμός, δικαιώματα, υποχρεώσεις και οφέλη εθελοντή
Οργάνωση, λειτουργία, διάρθρωση, χρηματοδότηση και διαφάνεια των ΜΚΟ
Οργάνωση εθελοντικών προγραμμάτων και μελέτη επιτυχημένων περιπτώσεων πρώτες βοήθειες
Επιβίωση στη φύση
Ομαδική εργασία και ενδυνάμωση ομάδων εργασίας
Οι ευαισθητοποιημένοι πολίτες έχουν την ευκαιρία να εκπαιδευτούν στο σπίτι ή στο χώρο εργασίας τους, οποιαδήποτε στιγμή της ημέρας έχουν ελεύθερο
χρόνο και να είναι έτοιμοι για δράση όταν αποφασίσουν να εμπλακούν σε εθελοντικές πρωτοβουλίες.
Η διαδικασία είναι εύκολη, ευχάριστη και απλή και περιλαμβάνει μεθόδους αυτό - αξιολόγησης της γνώσης. Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας, παρέχεται από το Ελληνικό Κέντρο Προώθησης του Εθελοντισμού “anthropos.gr” πιστοποιητικό παρακολούθησης.
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθύνεστε στο τηλ. 210 8838914 και στο e- mail info@anthropos.gr

Δευτέρα 29 Αυγούστου 2011

e-themis.gov.gr

Το Υπουργείο Εσωτερικών, αξιοποιώντας τις νέες τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών, είναι, πλέον, σε θέση να προσφέρει στον πολίτη άμεση και ηλεκτρονική πληροφόρηση και για τη νομοθεσία που τον ενδιαφέρει.
Χρησιμοποιώντας τον νέο διαδικτυακό τόπο, κάθε ενδιαφερόμενος έχει δωρεάν πρόσβαση στο σύνολο της ελληνικής νομοθεσίας (νόμοι, διατάγματα και κανονιστικές αποφάσεις, όπως δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως) από συστάσεως του Ελληνικού κράτους. Μέσα από 42 θεματικές ενότητες αλλά και δυνατότητες αναζήτησης με λέξεις – κλειδιά, οι πολίτες οδηγούνται, εύκολα και γρήγορα, και, το κυριότερο, δωρεάν, στη νομική πληροφορία που χρειάζονται. Μάλιστα, η διαρκής επικαιροποίηση που γίνεται διασφαλίζει την ακρίβεια των στοιχείων.

Δευτέρα 22 Αυγούστου 2011

Να τεθούν ποιοτικά και συγκριτικά κριτήρια, για όλους, από βάθους πενταετίας...

Λανθασμένη πρακτική, να κρίνονται μονομερώς και μόνο με κομματικά κριτήρια, πολίτες οι οποίοι αποδεδειγμένα ασχολούνται με τον εθελοντισμό και την κοινωνία των πολιτών.
Πρέπει να τεθούν ποιοτικά και συγκριτικά κριτήρια, για όλους, από βάθους πενταετίας...
 
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Μαρκόπουλο, 21 Αυγούστου 2011

Το Παγκόσμιο Δίκτυο Αλληλοβοήθειας «κράτα ΜΕ», με πολύχρονη κοινωφελή και πολιτιστική δράση, διεκδίκησε μέσω του προγράμματος κοινωφελούς εργασίας, άτομα, τα οποία θα στηρίξουν τις δράσεις του, σε θέματα αλληλοβοήθειας, αλληλεγγύης, πολιτισμού και κοινωνικής οικονομίας.
Οι στόχοι μας σε συνδυασμό με την ακούραστη εργασία των μελών και των συνεργατών του συλλόγου και την αμφίδρομη πληροφόρηση με το Πανελλήνιο Παρατηρητήριο της Κοινωνίας των Πολιτών στο οποίο συμμετέχουμε, μας βοήθησαν να ξεπεράσουμε την γενική έλλειψη ενημέρωσης και τα γραφειοκρατικά εμπόδια, τα οποία συναντήσαμε.

Ο σύλλογος μας στα (έξι) 6 χρόνια λειτουργίας του δεν έχει εμφανίσει οποιαδήποτε πολιτική ή κομματική χροιά στις δράσεις και εκδηλώσεις του. Βεβαιώνουμε δε, ότι τα σχεδιασμένα προγράμματα τα οποία προτείναμε σε συμπράττοντες φορείς δεν έγιναν μέσω προσωπικών γνωριμιών και ιδιαιτέρων προσεγγίσεων, αλλά σύμφωνα με προτάσεις που άπτονται των καταστατικών άρθρων ιδρύσεως του συλλόγου μας.

Αντίθετα συναντήσαμε παρεμβάσεις, πιθανόν κομματικές σε αίτημά μας για υλοποίηση τοπικών δράσεων στην έδρα μας, όπου επιλέχθηκε όχι απλά ως δυνητικός δικαιούχος προτεινόμενης δράσης αλλά ως αποκλειστικός φορέας απασχόλησης, συγκεκριμένος «πράσινος» σύλλογος, ο οποίος όπως φημολογείτο, εκπορευόταν από «κυβερνητικό υπουργό».
Η ενασχόληση με τα κοινά είναι υποχρέωση του κάθε πολίτη. Θεωρούμε λανθασμένη πρακτική, να κρίνονται μονομερώς και μόνο με κομματικά κριτήρια, πολίτες οι οποίοι αποδεδειγμένα ασχολούνται με τον εθελοντισμό και την κοινωνία των πολιτών। Εάν ισχύσει η συγκεκριμένη οπτική θα στιγματίσει οποιονδήποτε ενεργό πολίτη προσφέρει έργο, συμμετέχοντας σε συλλογικότητες। Ο καθένας πρέπει να κρίνεται εφόσον τεθούν ποιοτικά και συγκριτικά κριτήρια, τουλάχιστον για την τελευταία πενταετία। Για τον λόγο αυτό, θεωρούμε ότι τα μέλη μας δικαιούνται να εκφράζουν τυχόν πολιτικές τους απόψεις, εφόσον αυτές, δεν προωθούνται μέσω του συλλόγου και δεν επηρεάζουν την δραστηριότητα του।
Τέλος, ευχαριστούμε ιδιαιτέρως, τους συμπράττοντες φορείς που στήριξαν το όραμα, και τις ιδέες μας για συγκεκριμένες δράσεις τις οποίες θεωρούμε αναγκαίες στην σημερινή δύσκολη συγκυρία και ευελπιστούμε να μας δοθεί σύντομα, η ευκαιρία να τις υλοποιήσουμε.-

Το Διοικητικό Συμβούλιο

Κυριακή 21 Αυγούστου 2011

Βραβείο Δημοσιογράφων ΕΕ – Μαζί κατά των διακρίσεων!

Γκαλερί φωτογραφιών: Νικητές προηγούμενων ετών
Διανύοντας το όγδοο έτος του, το Βραβείο Δημοσιογράφων ΕΕ – Μαζί κατά των διακρίσεων! είναι ο μοναδικός διαγωνισμός δημοσιογραφίας για δημοσιογράφους ηλεκτρονικής ή έντυπης μορφής οι οποίοι εστιάζουν σε θέματα διακρίσεων και διαφορετικότητας στην ΕΕ.
Μέσω του Βραβείου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει τους δημοσιογράφους οι οποίοι συμβάλλουν στην καλύτερη κατανόηση της αξίας και των οφελών της διαφορετικότητας και του αγώνα κατά των διακρίσεων στην ΕΕ.
Είναι εύκολο να λάβετε μέρος – απλώς διαβάστε τους κανόνες διαγωνισμού και ύστερα υποβάλλετε το άρθρο σας ηλεκτρονικά.
Ο διαγωνισμός για το 2011 κλείνει στις 12:00 (μεσημέρι – Ώρα Κεντρικής Ευρώπης) στις 10 Νοεμβρίου 2011.

Παγκόσμια Ημέρα Νεολαίας

UN International Year of Youth
Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ αποφάσισε το 1990 να ανακηρύξει την 12η Αυγούστου κάθε χρόνου ως Παγκόσμια Ημέρα Νεολαίας, επικεντρωμένη στα προβλήματα των νέων ανθρώπων όλου του πλανήτη.
Σχετικός Δικτυακός Τόπος:

Σάββατο 20 Αυγούστου 2011

Σάββατο 27 Aυγούστου ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ στον ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΕΞΩΡΑΙΣΤΙΚΟ ΣΥΛΛΟΓΟ ΠΟΡΤΟ ΡΑΦΤΗ

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΔΙΚΤΥΟ ΑΛΛΗΛΟΒΟΗΘΕΙΑΣ' & ΕΛ.Ε.Π.Α, Πόρτο Ράφτη 27/8/2011 (Πληρ.: 210 6813264)

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΔΙΚΤΥΟ ΑΛΛΗΛΟΒΟΗΘΕΙΑΣ' & ΕΛ.Ε.Π.Α, Πόρτο Ράφτη 27/8/2011 (Πληρ.: 210 6813264)
- Ατομικό Life Coach (το βασικό εργαλείο κάθε ενήλικα, ένα πρόγραμμα αυτοβοήθειας)
- Business Coaching (στην γλώσσα των επιχειρήσεων είναι η μέθοδος της προσωπικής εξέλιξης του ανθρώπινου δυναμικού, μέσω της εκγύμνασης, με σκοπό την επίτευξη των στόχων της επιχείρησης, δηλ. η επιστημονική μέθοδος αυτοεκτίμησης μέσω της αξιοποίησης των κρυμμένων ικανοτήτων του κάθε ανθρώπου.

Παρασκευή 19 Αυγούστου 2011

Ανταλλακτική ή «κοινωνική» οικονομία;




Του Κωστή Γεωργάκη
Το τελευταίο διάστημα έχει ξεκινήσει μία μεγάλη προπαγανδιστική εκστρατεία από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (ΕΕ) και την Ελληνική Κυβέρνηση (ΕΚ) για την λεγόμενη «κοινωνική οικονομία». Τι είναι άραγε αυτή η οικονομία και σε τι διαφέρει από την άλλη, την πραγματική; Υπάρχουν δύο προσεγγίσεις, αλλά ένα χάπι (επιχρυσωμένο ή μη). Η πρώτη προσέγγιση είναι η προπαγάνδα κυρίως μέσα από τα ΜΜΕ:

«Ως κοινωνική ή αλληλέγγυα οικονομία θα μπορούσαμε να ορίσουμε το χώρο, που βρίσκεται ανάμεσα στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα της οικονομίας και αναπτύσσει δραστηριότητες με κοινωνικούς σκοπούς και στόχους. Πρόκειται για πολυμορφικές κινήσεις και εναλλακτικά δίκτυα, τα οποία άλλοτε αποκτούν θεσμική μορφή (θεσμοθετούνται) και άλλοτε παραμένουν εξωθεσμικά και άτυπα...» (1). Η προπαγάνδα της ΕΕ θέλει να μπερδεύει τις ανησυχίες και τις κινήσεις των σκεπτόμενων πολιτών με τις δικές της επιδιώξεις, ώστε να γίνουν αποδεκτές. Η πραγματικότητα όμως είναι διαφορετική:

«Κοινωνική Οικονομία είναι το σύνολο των οικονομικών, επιχειρηματικών, παραγωγικών και κοινωνικών δραστηριοτήτων, οι οποίες αναλαμβάνονται από νομικά πρόσωπα ή ενώσεις προσώπων, των οποίων ο σκοπός είναι η επιδίωξη του συλλογικού οφέλους και η εξυπηρέτηση γενικότερων κοινωνικών συμφερόντων...» (2). Αυτό αναφέρει το σχέδιο νόμου που προωθεί η κυβέρνηση με εντολή της ΕΕ (3).

Τα ΜΜΕ χρυσώνοντας το χάπι την ονομάζουν και «αλληλέγγυα» οικονομία, θυμίζοντας την χριστιανική αλληλεγγύη (4), δηλαδή με λίγα λόγια την «φιλανθρωπία»! Με αυτό το λογότυπο η προπαγάνδα της ΕΕ προσεγγίζει το "λαό", δίνοντάς του ελπίδες. Εντάσσουν λοιπόν στην κοινωνική οικονομία τις «πολυμορφικές κινήσεις και τα εναλλακτικά δίκτυα», που αναζητούν λύσεις για τον έλεγχο της ζωής τους έξω από τα κερδοσκοπικά συστήματα και τα οποία ξεκίνησαν πρωτοβουλιακά, άτυπα και εξωθεσμικά. Δηλαδή η νομοθετική παρέμβαση έχει στόχο την ενσωμάτωση στους θεσμούς των πρωτοβουλιών από τα κάτω! Αυτό κι αν είναι υποκρισία! Γιατί όπως φαίνεται από το σχέδιο νόμου καμία υιοθέτηση της ιδιοπαραγωγής είτε της ανταλλαγής των αγαθών δεν γίνεται. Καμία υιοθέτηση του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα των πολυμορφικών κινήσεων και των εναλλακτικών δικτύων δεν επιτρέπεται. Αντίθετα επιβάλλεται ο κερδοσκοπικός χαρακτήρας της αγοράς ακόμα και στην διάθεση των πόρων με την ίδρυση τραπεζών κατ' όνομα λαϊκών. Θέλουν όμως να χρυσώσουνε το χάπι για να αποπροσανατολίζουν τον προβληματισμένο πολίτη από την αμφισβήτηση της ουτοπικής «αλληλεγγύης» με κερδοσκοπικό χαρακτήρα!

Τί δουλειά έχει το εσώρουχο με τη γραβάτα!
Από την δημιουργία των πρώτων ανθρώπινων κοινοτήτων και για χιλιάδες χρόνια οι άνθρωποι χρησιμοποιούν την ανταλλαγή των ειδών είτε λίγο είτε πολύ. Σήμερα αυτό εκφράζεται από Κοινότητες, από πολυμορφικές κινήσεις πολιτών και από εναλλακτικά δίκτυα συλλογικοτήτων σε όλο το κόσμο. Η ανταλλαγή δεν χρησιμοποιεί χρήμα ούτε τράπεζες ούτε κερδοσκοπικά κουραφέξαλα. Δεν τα χρειάζεται. Η ανταλλαγή γίνεται μεταξύ αξιοπρεπών και περήφανων ανθρώπων είτε συλλογικότητων. Δεν χρησιμοποιεί την επαιτεία και δεν έχει ανάγκη την φιλανθρωπία.

Η ανταλλαγή συμπληρούμενη από την ιδιοπαραγωγή αγαθών αποτελεί ευθεία αμφισβήτηση του σημερινού απάνθρωπου κερδοσκοπικού «συστήματος» ανάπτυξης της κοινωνίας. Αμφισβητεί λοιπόν τις τράπεζες, το χρηματιστηριακό κεφάλαιο, που ηγούνται αυτού του συστήματος. Γι αυτό χρειάζονται ένα χάπι όσο γίνεται επιχρυσωμένο. Ανακαλύφθηκε η «κοινωνική οικονομία», όπου οι κερδοσκοπικές "κοινωνικές" τράπεζες θα χρηματοδοτούν τους «φτωχούς»! Μια «κοινωνική» πολιτική, που απότυχε στην Ινδία και επέστρεψε παντού όπου εφαρμόστηκε σε σκληρούς κερδοσκοπικούς όρους. Απλά με «φιλανθρωπικό» προσωπείο θέλουν να αρπάξουν ακόμα κι αυτούς τους πενιχρούς πόρους του Ευρωπαϊκού Κοινωνικούς Ταμείου για την φτώχια!

Είναι τόσο λαίμαργοι και βουλιμικοί, που το νομοσχέδιο της ΕΚ δεν αφήνει πόρους για τις μη κερδοσκοπικές εταιρίες, γιατί μπαίνουν μαζικά στο φαγοπότι «για την φτώχια» οι κερδοσκοπικές εταιρίες. «Ένα νομοσχέδιο μονοδιάστατο περιοριστικό που αφήνει έξω τους πραγματικούς συντελεστές της κοινωνικής οικονομίας τις οργανώσεις της κοινωνίας πολιτών.» (5) λέει η κριτική των υποστηρικτών της «κοινωνικής οικονομίας».

Τι σχέση, λοιπόν, μπορεί να έχει η κερδοσκοπία με την ιδιοπαραγωγή και την ανταλλαγή αγαθών, που επιδιώκουν οι πολυμορφικές κινήσεις και τα εναλλακτικά δίκτυα; Βεβαίως καμία. Γιατί στην ιδιοπαραγωγή και την ανταλλαγή δεν χρειάζεται ο άνθρωπος να είναι πάνω από τα κέρδη, γιατί απλά ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΕΡΔΗ!

«Μπορώ να ζω χωρίς χρήματα» είναι το επιχείρημα της πρώην καθηγήτριας Χαϊντεμαρίε Σβέρμερ. Από τις πρώτες που εφάρμοσαν και διέδωσαν στην Γερμανία τη σύγχρονη ανταλλακτική οικονομία. Ζει χωρίς χρήματα εδώ και πολλά χρόνια! Έφτιαξε ιστοσελίδες (http://www.tauschring.de), όπου οι άνθρωποι μπορούν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους με αντάλλαγμα υλικά αγαθά. Το αποκάλεσε «Πάρε - Δώσε» και έχει τεράστια επιτυχία (http://projekte.free.de/gibundnimm).

Οι Κοινότητες είναι αυτές, που θα ολοκληρώσουν στο μέλλον την ιδιοπαραγωγή και την ανταλλαγή. Το πλεονέκτημά τους είναι ότι εκεί οι Άνθρωποι γνωρίζονται μεταξύ τους και δεν χρειάζεται τίποτα άλλο για πιστοποίηση αυτών που μπορούν να προσφέρουν. Όταν η συναλλαγή γίνεται με αγνώστους, τότε χρειάζονται και άλλα ζητήματα να λυθούν για να πιστοποιηθούν η ποιότητα και η συνέπεια.




Υποσημειώσεις
  1. http://www.enet.gr/?i=news.el.ellada&id=262932
  2. http://www.opengov.gr/minlab/?p=1765
  3. http://www.mou.gr/media/documents/hlektroniki_vivliothiki/koinotiko/kanonismoi/kan_1784_99.pdf
  4. Η Υπηρεσία Χριστιανικής Αλληλεγγύης ασχολείται με το Κοινωνικό και Φιλανθρωπικό έργο της Αρχιεπισκοπής. Η ορολογία ξεκινά από τα χρόνια του πολέμου 1940 και της κατοχής που η εκκλησία με την «πρόνοια στρατευμένων» και μετά με την Ε.Ο.Χ.Α (Εθνικός Οργανισμός Χριστιανικής Αλληλεγγύης) συμπαραστάθηκε πολύπλευρα στο αγωνιζόμενο και δοκιμαζόμενο έθνος. Μετά την απελευθέρωση μετεξελίχθηκε και έμεινε το «Χριστιανική Αλληλεγγύη». (http://www.archdiocese.gr/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=107&Itemid=471)
  5. Σχετικά με το υπο ψήφιση νομ/διο του Υπ.Εργασίας για την κοινωνική οικονομία: http://oikosocial.gr/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=34&Itemid=60

Τετάρτη 17 Αυγούστου 2011

Έναν πίνακα ζωγραφικής πρέπει να τον βλέπουμε στο σύνολό του και όχι να κατηγορούμε τον ζωγράφο, γιατί χρησιμοποίησε ένα χρώμα που δεν μας αρέσει…



Καταγγείλαμε σε κακή χρήση του προγράμματος ΚΟΙΝΩΦΕΛΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, από κάποιους συλλόγους οι οποίοι, διαστρεβλώνοντας την πραγματικότητα και εμφανιζόμενοι ως μοναδικοί δικαιούχοι, εξασφάλισαν την υπογραφή μνημονίων με Δήμους, εξαντλώντας στις προτάσεις τους το διαθέσιμο ποσοστό θέσεων σε δράσεις κοινωφελούς εργασίας. Έτσι μεταλλάχτηκαν σε «εργασιακούς μεσίτες» των Ο.Τ.Α.. και των νομικών τους προσώπων, θέτοντας ξανά σε λειτουργία, τις πελατειακές τους σχέσεις.


Σε κοινοποιημένη επιστολή μας σε σύλλογο, δυνητικό δικαιούχο, για τον οποίο αιωρείτο η φήμη ότι υπήρχε και κυβερνητικός υπουργός που τον στήριζε για υπογραφή μνημονίων με Δήμους της περιφέρειας Αττικής, επισημαίναμε τα παρακάτω:


……Ελπίζω ότι η κίνηση του συλλόγου σας ΔΕΝ ΕΓΙΝΕ ΕΣΚΕΜΜΕΝΑ και σας αποτρέπω να υπογράψετε παρόμοιου τύπου μνημόνια, κατά την γνώμη μου ελλιπή και σε άλλους Δήμους της περιφέρειας Αττικής. Σας υπενθυμίζω τις κακές πρακτικές των stage και τις απώλειες της κοινωνίας των πολιτών από λανθασμένους χειρισμούς."








Στην αρχή κάποιοι δεν κατάλαβαν και μας κατηγόρησαν ότι μεροληπτούσαμε.


Ωστόσο ο συγκεκριμένος σύλλογος καταγγέλθηκε για παρόμοιες πρακτικές και μάλιστα φρόντιζε (δεν γνωρίζουμε πως) ώστε οι συμπράττοντες μαζί του, ΟΤΑ να μην συμπράξουν με άλλους φορείς ακόμα και αν δραστηριοποιούντο στην περιοχή, ή να καλλιεργούν τυχόν συνεργασία, γεγονός που επιβεβαιώθηκε και από άλλους, ανακαλύπτοντας πολλά για την δράση του συγκεκριμένου συλλόγου, εκ των υστέρων.


Γιαυτό, 2-7-2011 προτείναμε ΟΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΠΑΙΤΗΣΟΥΜΕ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΓΡΑΨΟΥΝ ΚΑΤΑΡΧΗΝ ΜΕ ΤΟΠΙΚΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΤΑ ΜΝΗΜΟΝΙΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕ ΟΣΟΥΣ ΤΟ ΕΠΙΘΥΜΟΥΝ. ΑΛΛΩΣΤΕ ΟΛΕΣ ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΘΑ ΚΡΙΘΟΥΝ ΜΕ ΤΗΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΥΓΚΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΕΚΤΟΣ ΚΑΙ ΑΝ…


Παρακάτω, θέσαμε δύο ερωτήματα:


- ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΑΝ ΚΑΤΑΤΕΘΟΥΝ ΑΠΟ ΑΛΛΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ, ΜΗΠΩΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΡΩΤΗΘΟΥΜΕ ΑΝ ο συγκεκριμένος σύλλογος, ΕΧΕΙ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΕΙ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΔΙΚΩΝ ΤΟΥ ΜΝΗΜΟΝΙΩΝ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ;


- ΑΦΟΥ ΥΠΑΡΧΕΙ Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΝΑ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΟΛΕΣ ΟΙ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ, ΓΙΑΤΙ ΚΑΠΟΙΟΙ ΝΑ ΔΙΑΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ, ΕΞΑΙΤΙΑΣ ΚΑΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ, ΤΗΝ ΕΚΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ από την Ε.Ε;





Προτείναμε δε, ότι οι σύλλογοι οι οποίοι,


αποδεδειγμένα λειτουργούν προσφέροντας στην τοπική κοινωνία θα έπρεπε να στηριχτούν από τις Δημοτικές Αρχές ενισχύοντας την βιωσιμότητα τους. Νομίζω άλλωστε ότι εκεί βρίσκεται και η φιλοσοφία του προγράμματος. Αντί λοιπόν οι ΟΤΑ να χαρτογραφούν τις ανάγκες τους σε εποχιακό προσωπικό, θα έπρεπε να δημιουργήσουν ξεχωριστές και καινοτόμες θέσεις απασχόλησης στην περιοχή τους, στηρίζοντας τους συλλόγους στις δράσεις τους.


Στο περιοδικό ΕΠΙΚΑΙΡΑ της 17-7-2011 καταγγέλουμε ότι από Δημοτικά Συμβούλια, Ελήφθηκαν πολιτικές αποφάσεις, εξυπηρετώντας -εν αγνοία τους ίσως- συγκεκριμένους, επιτήδειους. Όμως, το «νόμιμον» δεν είναι και «ισόνομον»!





Διαπιστώνοντας τις ατέλειες στο πρόγραμμα την 5-7-2011 προτείναμε να αντιδράσουμε δυναμικά σε εκτρεπόμενες μ.κ.ο. Εφόσον, ο κάθε ΟΤΑ είναι "πελάτης" για τις μ.κ.ο., η εκτροπή ορισμένων να καπηλευτούν τις ανάγκες των συλλόγων και την βιωσιμότητα τους αλλά και τις δυνατότητες των ΟΤΑ σε υποδομές έχει ας αποτέλεσμα να χάνει η Κοινωνία των Πολιτών, δυνάμεις και όχι μόνο.





ΕΜΕΙΣ οι μκο, δικαιούμαστε να κάνουμε την πρόσκληση ενδιαφέροντος





Για το λόγο αυτό, άμεσα ανακοινώσαμε ότι συμπράττουμε με οποιοδήποτε Ν.Π.Ι.Δ. (σύλλογο κ.α.) θέλει να υλοποιήσει κοινωφελές έργο εφόσον ήμασταν δυνητικοί δικαιούχοι.


Αν και θα έπρεπε να είναι δεκάδες οι δυνητικοί δικαιούχοι, δυστυχώς είναι ελάχιστοι πανελλαδικά, οι οποίοι διεκδικούν ένα μερίδιο της τάξεως 5-10% ενώ δύο μόνο οργανώσεις, καλύψανε συνολικά πάνω από 90%, τα αιτήματα της κοινωφελούς εργασίας, πανελλαδικά. Και αναρωτιόμαστε:








Αντί να μας επιβραβεύσουν,



που σπάσαμε το μονοπώλιο κάποιων που έως τώρα ελάμβαναν κονδύλια από το Ευρωπαϊκό Κοινοτικό Ταμείο


Αντί να χρησιμοποιήσουν


την οριζόντια ενημέρωση με την άμεση διάχυση των πληροφοριών την οποία προωθήσαμε





Αντί να χαρούν


που ταράξαμε τα ελώδη νερά των κλειστών γαλαζοπράσινων κύκλων





Αντί να μας συγχαρούν


που μπορέσαμε να εμβολίσουμε το έως τώρα παρεκτρεπόμενο σύστημα







Γκρινιάζουν και Παραπονιούνται





Εμείς τους προτείνουμε να αλλάξουν τις έως τώρα πρακτικές διότι αποδείχθηκαν ότι δεν βελτιώνουν την καθημερινότητα μας. Η σημερινή εποχή απαιτεί να σκεπτόμαστε ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ αλλά να ΔΡΟΥΜΕ ΤΟΠΙΚΑ, και δεν ξεχνούμε ότι:





Έναν πίνακα ζωγραφικής πρέπει να τον βλέπουμε στο σύνολό του και όχι να κατηγορούμε τον ζωγράφο, γιατί χρησιμοποίησε ένα χρώμα που δεν μας αρέσει…

Σάββατο 13 Αυγούστου 2011

Η ΠΑΡΑΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΦΕΛΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΠΟΚΛΙΣΗ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ ΤΟΥ ΕΚΤ

Από Δήμους, το ίδιο το Υπουργείο Εργασίας και από «στημένα παιγνίδια» με ελεγχόμενες μ.κ.ο.Μια στερεότυπη εικόνα φαντάζει τον τελευταίο καιρό σε ότι αφορά τα επιδοτούμενα προγράμματα κοινωφελούς εργασίας στα οποία εμπλέκονται Δήμοι και περιφέρειες .
Τα stage στο Δημόσιο και τους Δήμους να καταργήθηκαν από την σημερινή Κυβέρνηση,  αλλά κάποιοι καλοθελητές τα φέρνουν πίσω  από την πίσω πόρτα, με την διαμεσολάβηση μερικών  ελεγχόμενων από το πελατειακό πολιτικό σύστημα Μ.Κ.Ο.  και τις μεγάλες συνδικαλιστικές οργανώσεις ΙΝΕ ΓΕΣΕΕ  και της ΓΕΣΕΒΕ.
Για του λόγου το αληθές μετά το πέρας των σχετικών υποβολών που έληξε στις 29-7-2011 έχουμε το εξής γεγονός: η συντριπτική μερίδα των μνημονίων συνεργασίας που υπεγράφησαν με τους Δήμους έγιναν με την σύμπραξη ελάχιστων στημένων Μ.Κ.Ο. μερικές από τις οποίες  ιδρύθηκαν την τελευταία στιγμή με στόχο να καρπωθούν το πρόγραμμα και από αυτά τα μνημόνια πάνω από το 50% υπεγράφησαν αποκλειστικά με το Ινστιτούτο της ΓΕΣΕΕ και δευτερεύοντος με την ΓΕΣΕΒΕ .
Ασφαλώς, το γεγονός αυτό δεν είναι τυχαίο. Ούτε είναι τυχαίο ότι στη επιβεβλημένη από την κοινοτική νομοθεσία διαβούλευση δεν κλήθηκαν ποτέ οι οργανώσεις της κοινωνίας πολιτών πλην της  ΓΕΣΕΕ.  Ακόμη  δεν είναι τυχαίο η απόκρυψη της πρόσκλησης για την διαχειριστική επάρκεια κρίσιμο διάστημα η οποία αποτελεί προϋπόθεση για την συμμετοχή των μη κερδοσκοπικών φορέων στο πρόγραμμα.
Η σκοπιμότητα είναι προφανής. Να αποκλειστούν με γραφειοκρατικά εμπόδια το σύνολο των οργανώσεων της κοινωνίας πολιτών και να επωφεληθούν και να καρπωθούν το πρόγραμμα μονοπωλιακά οι μεγάλες συντεχνίες, δημιουργώντας, ένα ‘κλειστό επάγγελμα» προνομιακών σχέσεων.
Ασφαλώς, δεν φταίει  ο αρχικός σχεδιασμός που προβλέπει  «συμπράξεις» μεταξύ Δήμων και οργανισμών κοινωφελούς χαρακτήρα με μη κερδοσκοπικές οργανώσεις αλλά, η παραποίηση στις προϋποθέσεις της εφαρμογής και υλοποίησης του σχεδίου.
Οι «συμπράξεις» αυτές καθ΄αυτές είναι προϋπόθεση από την στιγμή που το Ευρωπαϊκό κοινωνικό ταμείο (ΕΚΤ) που χρηματοδοτεί τις αντίστοιχες δράσεις αποκλείει την απευθείας χρηματοδότηση θέσεων εργασίας στο δημόσιο και τους Δήμους.
Στην προκειμένη περίπτωση φαίνεται πολιτικά ότι, το Υπουργείο Εργασίας έκανε την ανάγκη φιλοτιμία για την προσαρμογή στους στόχους του ΕΚΤ και την νομική εγκυρότητα του προγράμματος. Ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις οι συμπράξεις αυτές κατέληξαν να είναι εικονικές ή μονοπωλιακές με συγκεκριμένες οργανώσεις που εξυπηρετούν έμμεσα κερδοσκοπικούς σκοπούς η την συντήρηση συντεχνιών, εάν κρίνουμε εκ του αποτελέσματος.
Τα πρώτα κρούσματα είναι ήδη γνωστά.
Στην Ηλεία, οι Δήμοι και η αναπτυξιακή εταιρεία του νομού, συνέστησαν μετά την προκήρυξη του προγράμματος Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία με φυσικά πρόσωπα τους Αντιδημάρχους και τα μέλη του Δ.Σ. της Αναπτυξιακής εταιρείας.
Σκοπός, βέβαια, που πιστοποιείται και με αντίστοιχες αποφάσεις Δ.Σ. που έδωσαν την κατεύθυνση αυτή, να απορροφηθούν όλες οι θέσεις εργασίας από τη συγκεκριμένη εταιρεία.
Αυτό βέβαια αντιβαίνει τους όρους επιλεξιμότητας του δικαιούχου, καθώς στην ουσία έχουμε συνδεδεμένη (θυγατρική) εταιρεία των Δήμων.
Ανάλογες περιπτώσεις υπήρξαν και σε άλλες περιφέρειες όλης της χώρας, στρεβλώνοντας τους διαδικαστικούς κανόνες του προγράμματος.
Στις Σέρρες βουλευτής του κυβερνώντος κόμματος, αποκαλύφθηκε όπως καταγγέλουν τα τοπικά ΜΜΕ, ότι βρισκόταν πίσω από ΜΚΟ, που εξασφάλισε μνημόνια συνεργασίας με Δήμους, «εκσυγχρονίζοντας» με αυτόν τον τρόπο τις πελατειακές πολιτικές σχέσεις.
Στην Αττική, τη μερίδα του λέοντος, εκτός από την ΙΝΕ ΓΣΕΕ, παίρνουν οργανώσεις που στήθηκαν την τελευταία στιγμή και μια οργάνωση που εμφανιζόταν με το προφίλ της υποστήριξης υπουργών και του τομέα εθελοντισμού του ΠΑΣΟΚ.
Μαθαίνουμε ότι υπουργός που αναμείχθηκε το όνομά του σε αυτή την υπόθεση αντέδρασε έντονα και δικαίως ίσως καθώς φαίνεται ότι η μεθόδευση βρίσκεται σε χαμηλότερα κλιμάκια της κομματικής και κρατικής νομεγκλατούρας.
Υπήρξαν βέβαια και αρκετά θετικά παραδείγματα, όπως ο Δήμος Αθηνών και η περιφέρεια Αττικής, που το πρόγραμμα μοιράστηκε ισότιμα σε  δικαιούχους, επιλέξιμους φορείς  που είχαν τα απαραίτητα προσόντα και τις κατάλληλες προτάσεις.
Στον αντίποδα, η συγκεκριμένη πολιτικά διαπλεκόμενη οργάνωση κατέθεσε πάνω από 60 φακέλους και σχέδια δράσεις σε Δήμους της Αττικής, δημιουργώντας θύελλα αντιδράσεων από πλήθος άλλων οργανώσεων ΜΚΟ, που βρήκαν τις πόρτες των Δήμων κλειστές με αστεία προσχήματα προβάλλοντας ως πλεονέκτημα να συνεργαστούν με μία μόνον ΜΚΟ.
Αυτό σημαίνει στην πράξη, ότι η συγκεκριμένη ΜΚΟ στην Αττική, διεκδικεί χιλιάδες εργαζόμενους με συμπράττοντες Δήμους και πρόκειται να καρπωθεί εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ από την προμήθεια διαμεσολάβησης, που είναι το 5% επί του συνολικού κόστους των εργαζομένων.
Αξίζει να αναλογιστεί κανείς, ότι πρόκειται για μια ΜΚΟ με ένα άτομο προσωπικό, που είναι αδύνατον να παρακολουθήσει το έργο χιλιάδων εργαζομένων, άρα ο ρόλος της συγκεκριμένη ΜΚΟ είναι καθαρά διαμεσολαβητικός για να καρπωθεί το παραπάνω ποσό, προσφέροντας αντιστοίχως και παρανόμως στους Δήμους, την ευχέρεια να χρησιμοποιήσουν το προσωπικό σε πάγιες ανάγκες τους, καταστρατηγώντας έτσι την κοινοτική νομοθεσία και τη στοχοθεσία του προγράμματος, η οποία τελικώς πρέπει να ελέγχεται και αξιολογείται από την ειδική υπηρεσία διαχείρισης.
Σε ένα άλλο επίπεδο το ΙΝΕ ΓΣΕΕ, πρόκειται να απορροφήσει νομότυπα, αλλά μονοπωλιακά πάνω από είκοσι χιλιάδες θέσεις εργασίας πανελλαδικά και να καρπωθεί εκατομμύρια  ευρώ ως έξοδα διαχείρισης, που στην ουσία δεν θα μπορούσαν να δικαιολογηθούν ως έξοδα, από τη στιγμή που την εποπτεία και διαχείριση του προγράμματος αναλαμβάνουν επί της ουσίας οι συμπράττοντες Δήμοι.
Εξάλλου, αυτό ήταν το διαπραγματευτικό ατού σε μια σειρά από Δήμους, οι οποίοι προχώρησαν σε μνημόνια συνεργασίας με το συγκεκριμένο φορέα με τη σκοπιμότητα της πλήρους ελευθερίας κινήσεων για να χρησιμοποιήσουν το προσωπικό για πάγιες ανάγκες, όπως λ.χ.  οδηγούς, καθαρίστριες, κηπουρούς κ.τ.λ., καταστρατηγώντας τη στοχοθεσία της πρόσκλησης του προγράμματος.
Όσο για τα λειτουργικά έξοδα, των αντίστοιχων φορέων στην προκειμένη περίπτωση, αξίζει να σημειωθεί ότι το ΙΚΑ των εργαζομένων πληρώνεται και τακτοποιείται άμεσα από τον ΟΑΕΔ, ενώ οι πληρωμές των εργαζομένων μπορούν να διευθετηθούν μέσω τραπέζης και  οι συνυποβαλλόμενες καταστάσεις με την έκθεση προόδου/εκταμίευσης των δόσεων  φορτώνονται  κατ’ εξαίρεση στους συμπράττοντες Δήμους.
Στο άλλο ζήτημα  που  προβάλλεται ως δικαιολογία , η υπερ - αρμοδιότητα των συνδικαλιστικών οργανώσεων και συντεχνιών στο συγκεκριμένο πρόγραμμα, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι το πρόγραμμα αυτό δεν αφορά τους εργαζόμενους και τους επαγγελματίες που έχουν ήδη εργασία, αλλά ο αντικειμενικός στόχος του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου, είναι να ενισχύσει τις κοινωνικά αδύναμες ομάδες, ανέργους, ΑμεΑ, αναξιοπαθούντες και να αναδείξει το φυσικό περιβάλλον αρμοδιότητα η οποία ανήκει στις ανθρωπιστικές οικολογικές και πολιτιστικές οργανώσεις και Μη Κερδοσκοπικές Οργανώσεις στον τομέα της υγείας/πρόληψης.
Επομένως, εάν η χώρα μας και το υπουργείο ήθελαν να είναι κοντά στη στοχοθεσία του προγράμματος, οι Δήμοι και το υπουργείο εργασίας όφειλαν να δώσουν προτεραιότητα στις συμπράξεις με τις οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών.
Παράλληλα, η διάχυση σε όσες περισσότερες εθελοντικές και μη κερδοσκοπικές οργανώσεις είναι υπέρ της μέγιστης εμπλοκής του κοινωνικού κεφαλαίου και προσφέρει υψηλότερη προστιθέμενη αξία στο πρόγραμμα κάτι το οποίο όφειλε να επιδιώκει η διαχειριστική αρχή και όχι επί της ουσίας να αποφεύγει.
Και γνωρίζουμε πολύ καλά ότι οι στόχοι του ΕΚΤ δεν εξυπηρετούνται από τη μονοπώληση και την υπερ - συγκεντροποίηση, αλλά από τη διάχυση των αντίστοιχων προγραμμάτων, κάτι το οποίο θα πρέπει να ληφθεί υπόψη και από τη συγκεκριμένη διαχειριστική αρχή του προγράμματος.
Συνοψίζοντας όλα τα παραπάνω γεγονότα, πράξεις ή παραλείψεις όλων των εμπλεκόμενων στη διαχείριση του συγκεκριμένου προγράμματος, διαπιστώνεται για μία ακόμη φορά η παραποίηση, η στρέβλωση και ο αποπροσανατολισμός των ειδικών στόχων του προγράμματος. Το γεγονός αυτό δείχνει ότι παρά τη δεινή θέση της χώρας, τις εκκλήσεις του πρωθυπουργού να μην υπάρχουν «φέουδα» και παρενέργειες στα υπουργεία και τη δημόσια διοίκηση, το λεγόμενο «κοινωνικό πακέτο» που είχε εξαγγείλει πριν ένα χρόνο ο πρωθυπουργός κινδυνεύει να εξελιχθεί σε ένα ακόμη κακοδιαχειριζόμενο stage, με όλες τις αρνητικές συνέπειες στην κοινωνική πολιτική της κυβέρνησης.
Για το Πανελλήνιο παρατηρητήριο της Κοινωνίας των Πολιτών που παρακολουθεί όλες αυτές τις διεργασίες και εξελίξεις, εκτός από τις δημόσιες εκκλήσεις, δεν μένει πλέον άλλος δρόμος από τη συγκέντρωση όλων των στοιχείων παραποίησης και στοιχείων που αποκλίνουν από τη στοχοθεσία των δράσεων  του ΕΚΤ και να καταγγείλουμε απευθείας στον πρωθυπουργό και τα αρμόδια όργανα της Ε.Ε. ελπίζοντας όti  με τον κοινωνικό έλεγχο και το πρόγαμμα διαύγεια θα αντιμετωπιστούν  οι παρενέργειες και οι αποκλίσεις και θα μπει κάποτε ένα τέλος στα ιδιαζόντως «κλειστά επαγγέλματα» κοινοτικών προγραμμάτων.
Ειδικές σημειώσεις
Αποκλίσεις από τους ειδικούς στόχους του Ε.Π. Ανθρώπινου Δυναμικού  με την υπερσυγκέντρωση:
Το συγκεκριμένο πρόγραμμα εξυπηρετεί κυρίως  τον γενικό στόχο 9  και τους ακόλουθους ειδικούς στόχους: (Ε.Π.  ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ – σελ. 50/262)
Α -  Γενικός στόχος 9 - Προώθηση της Κοινωνικής Ενσωμάτωσης (διασφάλιση της ισότιμης πρόσβασης όλων στην αγορά εργασίας και πρόληψη των φαινόμενων περιθωριοποίησης και αποκλεισμού)
Ειδικοί στόχοι:
  • Ανάπτυξη της Κοινωνικής Οικονομίας και της επιχειρηματικής  δραστηριότητας ευάλωτων κοινωνικά ομάδων
  • Οριζόντια εφαρμογή της διάστασης της Κοινωνικής Ενσωμάτωσης και της ισότητας ευκαιριών (Social Inclusion Mainstreaming) σε όλες τις πτυχές της αναπτυξιακής πολιτικής, με την ενεργό συμμετοχή δημοσίων φορέων, κοινωνικών εταίρων και ΜΚΟ.
  • Προώθηση ολοκληρωμένων παρεμβάσεων κοινωνικής και επαγγελματικής ένταξης σε τοπικό επίπεδο, με τη συμμετοχή των τοπικών κοινοτήτων, των επιχειρήσεων, ΜΚΟ, κοινωνικών και οικονομικών φορέων.
Όπως βλέπουμε οι ειδικοί στόχοι μιλούν για συμμετοχή τοπικών κοινοτήτων και ΜΚΟ και ισότητα ευκαιριών σε όλες τις πτυχές της αναπτυξιακής πολιτικής.
Η υπερσυγκέντρωση δράσεων στην ΙΝΕ ΓΣΕΕ, σε βάρος της ομοιοκατανεμημένης διάχυσης σε τοπικές ΜΚΟ από όλη την Ελλάδα είναι φανερό ότι καταστρατηγεί τους ειδικούς στόχους του Ε.Π. Ανθρώπινου Δυναμικού  τους οποίους η αρχή διαχειρίσεως του προγράμματος καλείται να εξυπηρετήσει σύμφωνα με τις οδηγίες της Ε.Ε.
Είναι φανερό ότι η υπερσυγκέντρωση δράσεων σε ένα φορέα που έχει έδρα στην Αθήνα, έστω και αν τυπικώς την τελευταία στιγμή δημιουργεί παραρτήματα  είναι σε βάρος των τοπικών ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται σε κάθε νομό και αντιβαίνει στην αρχή της ισότητας ευκαιριών σε όλες τις πτυχές της αναπτυξιακής πολιτικής.
Η ΙΝΕ ΓΣΕΕ δεν είναι φορέας δράσεων τοπικής κοινωνικής οικονομίας σε όλους τους Δήμους/Νομούς. Εάν ισχύει κάτι τέτοιο τότε η αρχή της ισότητας ευκαιριών και της εμπλοκής τοπικών φορέων έχει ήδη συστηματικά καταστρατηγηθεί.
Τέλος, η αρχή διαχειρίσεως του προγράμματος στις κρίσεις επιλεξιμότητας των φορέων είναι υποχρεωμένη να λαμβάνει αποφάσεις που εξυπηρετούν με τον βέλτιστο τρόπο της στοχοθεσία του Ε.Π. στο οποίο εντάσσεται η κάθε πρόσκληση.
Βασίλης Τακτικός,
δημοσιογράφος υπευθ. επικοινωνίας για το Πανελλήνιο παρατηρητήριο της Κοινωνίας των Πολιτών

Τετάρτη 10 Αυγούστου 2011

Αλληλοβοήθεια: μια αναρχική ιδέα σε εφαρμογή

Αλληλοβοήθεια: μια αναρχική ιδέα σε εφαρμογή στη Νότια Αφρική – Κείμενο στη σειρά «Τέσσερα Εργαλεία Κοινοτικού Ελέγχου» – Μέρος 1
Η αλληλοβοήθεια είναι μια σημαντική αναρχική ιδέα. Δείχνει ότι δείγματα ενός καλύτερου κόσμου υπάρχουν ήδη παντού, συμπεριλαμβανομένης και της Νότιας Αφρικής, και πώς μπορούμε να πραγματοποιήσουμε αυτό το κόσμο δημιουργωντας τώρα και επεκτείνοντας τις πολιτιστικές πρακτικές του παρόντος.
Η έρευνα του Κροπότκιν είναι ακόμα σημαντική
Ο Ρώσος Πιότρ Κροπότκιν ήταν όχι μόνο σημαντικότατος αναρχικός αγωνιστής και θεωρητικός, αλλά και γνωστός γεωγράφος και επιστήμονας. Το πιο διάσημο βιβλίο του, η «Αλληλοβοήθεια»(το δημοσιεύουμε παρακάτω), μια ιδέα που συζητάμε σε αυτό το άρθρο, αποτέλεσε σκληρή κριτική ενάντια στον Κοινωνικό Δαρβινισμό και τις γενικότητες για την ανθρώπινη φύση. Αρχίζοντας από το 19ο αιώνα, εξελισσόταν μια λογομαχία πάνω στο ερώτημα του αν ο άνθρωπος είναι φύσει καλός ή κακός. Οι λεγόμενοι ιδεαλιστές έλεγαν ότι οι άνθρωποι είναι καλοί και ότι αιτία των πολέμων είναι ο πολιτισμός. Οι ρεαλιστές έλεγαν – και αυτή είναι η κυρίαρχη ιδέα στη πολιτική γενικώς (σε όλο το κόσμο) – ότι οι άνθρωποι είναι φύσει κακοί και πάντα θα σκοτώνονται μεταξύ τους (το ρητό του Hobbes «πόλεμος όλων εναντίων όλων») και ότι μόνο το Κράτος θα μπορούσε να το σταματήσει αυτό, ως θεσμός επίλυσης διαφορών, αναγκαίος για τη διατήρηση της ειρήνης. Η θεωρία της «επιβίωσης του δυνατότερου» έδωσε νόημα στην ύπαρξη του κράτους και όλων των καταστροφών που ήρθαν με αυτό: αποικιοκρατία, ιμπεριαλισμός, καπιταλισμός και άλλες μορφές εκμετάλευσης, που δεν είναι πάντα συνδεδεμένες με το κράτος (αλλά συχνά με τη θρησκεία) όπως ο ρατσισμός, ο σεξισμός, ο ετεροσεξισμός και η διάκριση ενάντια στα άτομα με ειδικές ανάγκες . Ωστόσο, όπως έδειξε ο Κροπότκιν για πρώτη φορά, και αποτελεί σήμερα την κοινή λογική στην Ανθρωπολογία , δεν υπάρχει ανθρώπινη φύση. Οι άνθρωποι δεν είναι ούτε καλοί ούτε κακοί από τη φύση τους, αλλά και τα δύο. Το ζήτημα είναι, λοιπόν, εάν είναι περισσότερο καλοί παρά κακοί και πώς να ασχοληθούμε με τον πόλεμο, τη φτώχεια και άλλα προβλήματα της σημερινής κοινωνίας.
Τι είναι η αλληλοβοήθεια;
Η αλληλοβοήθεια, η αντίληψη ότι οι άνθρωποι πρέπει να αληλοβοηθιούνται ο ένας με τον άλλον, αποτέλεσε αντικείμενο μελέτης αρχικά από τον Κροπότκιν και τα συμπεράσματά του κυκλοφόρησαν σε βιβλίο με τον ίδιο τίτλο το 1902 (7) Η μελέτη αυτή της αλληλοβοήθειας, η οποία αυτός (ο Κροπότκιν) πιστεύει ότι αποτελεί σημαντικό παράγοντα της ανθρώπινης εξέλιξης, ήταν μια σημαντική κριτική της ιδέας της “επιβίωσης του ισχυροτέρου”. Στο βιβλίο αυτό, ο Κροπότκιν δείχνει τη σπουδαιότητα της αλληλοβοήθειας ανάμεσα σε διάφορα ζώα αλλά και ανθρώπινες κοινωνίες. Δείχνει πώς οι κοινωνίες που βασίζονται στην αλληλοβοήθεια είναι πιο ειρηνικές, μια αντίληψη που υιοθετείται και από ανθρωπολόγους για να περιγράψουν τις κοινές πρακτικές ανάμεσα στις ειρηνικές κοινωνίες (8) οι οποίες υπάρχουν σε όλο τον κόσμο. Η σύγχρονη ανθρωπολογία έχει επιβεβαιώσει τη θεωρία του Κροπότκιν ότι δεν υπάρχει ανθρώπινη φύση. Αντί να πάρει τη μία ή την άλλη πλευρά σ’ αυτό τον μεγάλο διάλογο, ο Κροπότκιν είπε ότι υπάρχει και ανταγωνισμός και αλληλοβοήθεια ανάμεσα στους ανθρώπους και τα ζώα, αλλά η αλληλοβοήθεια ήταν πιο σημαντική από την επιβίωση των ειδών. Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και εάν οι άνθρωποι πολεμούν μερικές φορές ο ένας εναντιον του άλλου, ωστόσο συνεργάζονται περισσότερο απ’ ό,τι πολεμούν.
Αλληλοβοήθεια σημαίνει ότι ο ένας άνθρωπος βοηθάει τον άλλον, όχι μόνο υλικά αλλά και ηθικά, αντίθετα με το να προωθούν τον ατομικισμό ή, ακόμα χειρότερα, με το να πολεμά ο ένας τον άλλον. Σημαίνει ότι συνεργάζονται αντί να ανταγωνίζονται σε αρκετές φάσεις της ζωής, για το καλό όλων. Σημαίνει τη συνειδητοποίηση ότι η κοινωνική υποστήριξη είναι καλύτερη για τον καθένα και ότι θα επιβιώσουμε καλύτερα όταν βοηθάει ο ένας τον άλλον αντί να πολεμάμε. Σημαίνει ότι κάποιος βλέπει τους άλλους ανθρώπους ως συντρόφους και φίλους και όχι ως εχθρούς. Αλληλοβοήθεια σημαίνει να μοιράζεσαι πράγματα χωρίς να περιμένεις κάποια ανταπόδωση. Επιπλέον, αλληλοβοήθεια είναι ένα παράδειγμα του να ζεις σε αρμονία με τον άλλον αντί να βρίσκεσαι σε διαμάχη μαζί του. Γενικά παραδείγματα αλληλοβοήθειας είναι το κοινό κυνήγι ώστε να επιτευχθούν καλύτερα αποτελέσματα, ζώντας από κοινού για καλύτερη προστασία, βοηθώντας ο ένας τον άλλον σε κάθε είδους εργασία, παρέχοντας ο ένας στον άλλον αλληλοΰποστήριξη σε στιγμές που χρειάζεται κάτι τέτοιο. Συγκεκριμένα παραδείγματα από τη Νότια Αφρική θα παρατεθούν παρακάτω.
Με την αλληλοβοήθεια δεν συνάγεται ότι πρέπει οπωσδήποτε η βοήθεια αυτή να είναι συνολικά ίση. Αλληλοβοήθεια εφαρμόζεται μάλλον μόνο με την κομμουνιστική αρχή “από τον καθένα σύμφωνα με την ικανότητά του στον καθένα συμφωνα με την ανάγκη του”. Η αρχή αυτή προέρχεται από τη αντίληψη ότι όλοι είμαστε ένα, ότι ολόκληρη η ανθρωπότητα ανήκει στον εαυτό της, ότι όλοι πρέπει να εργαζόμαστε για τον καθέναν. Εξαιτίας της πρακτικής εφαρμογής της αληλοβοήθειας, γράφει ο Κροπότκιν, ο κόσμος συνειδητοποιεί ότι ο ένας εξαρτάται από τον άλλον, ότι η ευτυχία του καθένα εξαρτάται από την ευτυχία όλων και δείχνει ότι όλοι είναι ίσοι.
Όπως μπορεί να δει κάποιος, η ιδέα αυτή είναι πολύ κοντά στην αντίληψη του Ubuntu, μια αφρικανική αντίληψη που θα τη δούμε παρακάτω. Ωστόσο, η αλληλοβοήθεια δεν σημαίνει ότι η βοήθεια πρέπει να διοχετεύεται σε μια και μόνο κατεύθυνση. Αυτό είναι φιλανθρωπία.
«Εκκλησία» και φιλανθρωπία
Οπως το κράτος (βλέπε παρακάτω) έχει προσπαθήσει να επέμβει και να καταστρέψει την αλληλοβοήθεια, έτσι και η Εκκλησία έχει προσπαθήσει να κάνει τα ίδια. Γενικά, οι εκκλησίες, τζαμιά, συναγωγές και ναοί καταστρέφουν την αυτοβοήθεια των ανθρώπων και τοποθετούν τη φιλανθρωπία στη θέση της.
Η φιλανθρωπία δεν είναι αλληλοβοήθεια. Είναι ένας τρόπος να δίνεις από κάποιον που έχει σε κάποιον που δεν έχει, δημιουργώντας έτσι μια κατάσταση εξάρτησης. Η φιλανθρωπία δεν δίνει δύναμη στον άνθρωπο, δεν τον βοηθάει να σταθεί πάλι στα ποδια του και να προσπαθήσει να βοηθήσει τον εαυτό του. Σύμφωνα με τον Κροπότκιν, η φιλανθρωπία «προσδίδει χαρακτήρα έμπνευσης απο ‘ψηλά’ και, επομένως, συνεπάγεται μια ανωτερότητα του δότη προς τον λήπτη». (Κροπότκιν 2006 [1902]: 233). Απαλλάσει τον δωρητή από τύψεις, όταν δίνει χρήματα σε έναν οργανισμό που ύστερα για παράδειγμα δίνει φαγητό και ρούχα στους ανθρώπους που τα έχουν ανάγκη. Όπως λέει το ρητό, οι φιλάνθρωποι δίνουν πίσω στο κοινό ένα μέρος αυτών που έκλεψαν στην προσωπική τους ζωή. Φυσικά, σε στιγμές μεγάλης κρίσης, όπως, για παράδειγμα, σε περίπτωση λιμού, όταν δεν υπάρχει αρκετό φαγητό και οι ανθρωποι πεθαίνουν της πείνας, το φαγητό πρέπει να δωθεί σε αυτούς που πεθαίνουν της πείνας. Γενικά, όμως, το να δίνεις φαγητό δημιουργεί εξάρτηση και καταστρέφει την τοπική οικονομία εισάγοντας δωρεάν φαγητό από αλλού. Καταστρέφει την ανεξαρτησία και την αυτοβοήθεια των ανθρώπων.
Η φιλανθρωπία προερχόμενη είτε από την Εκκλησία είτε από εναν μη-κυβερνητικό οργανισμό είναι, λοιπόν, αντίθετη στην ανάπτυξη ενός καλύτερου κόσμου όπου όλοι θα είναι ελεύθεροι και ίσοι.
Η αλληλοβοήθεια ανάμεσα σε ζώα και ανθρώπους γενικά
Ο Κροπότκιν αφιερώνει αρκετό χώρο στο βιβλίο του για να περιγράψει την αλληλοβοήθεια ανάμεσα σε έντομα και άλλα ζώα. Αυτό δεν είναι του άμεσου ενδιαφέροντός μας στο παρόν κείμενο ούτε και σε σχέση με τη νοτιοαφρικανική κοινωνία, αλλά, όμως, συνδέεται με την ανθρώπινη κοινωνία γενικά. Περιγράφοντας την αλληλοβοήθεια ανάμεσα στα ζώα, στηρίζει τα επιχειρήματά του τα οποία βασίζονται στους εξελικτικούς παράγοντες. Άλλωστε, οι άνθρωποι είναι απόγονοι συγκεκριμένων ζωικών ειδών. Δείχνει ότι η αλληλοβοήθεια είναι ένα φυσικό ένστικτο ανάμεσα στους ανθρώπους πριν ακόμα γίνουν άνθρωποι.
Ο Κροπότκιν παραθέτει σοβαρά παραδείγματα αλληλοβοήθειας ανάμεσα στα ζώα και το ότι στα περισσότερα ζωικά βασίλεια η αλληλοβοήθεια – παρά αυτό που ακούμε συνήθως, η επιβίωση του ισχυροτέρου – είναι ο κανόνας. Όπως γράφει, “τα μηρμήγκια και οι τερμίτες έχουν απαρνηθεί τον “πόλεμο” του Hobbes και κάνουν κάτι καλύτερο από αυτό”.
Όπως μπορούμε να δούμε και στη φύση, υπάρχουν αρκετά ζωικά είδη που ζουν κατά αγέλες. Ο Κροπότκιν δείχνει πώς τα ζώα όχι μόνο συνεργάζονται με μέλη του είδους τους αλλά και με άλλα είδη για προστασία (π.χ. οι ζέβρες και οι καμηλοπαρδάλεις). Δεν αρνείται ότι τα ζώα σκοτώνουν το ένα το άλλο για τροφή ή επειδή πρέπει να συναγωνιστούν για πιθανούς συντρόφους. Ωστόσο, κάνει ξεκάθαρο το ότι όλα αυτά που μάς έχουν πει (ότι σκοτώνουν ή σκοτώνονται) δεν είναι ολόκληρη η αλήθεια. Τα ζώα δεν σκοτώνουν απλώς το ένα το άλλο και αυτά που σκοτώνουν δεν είναι πάντα και τα δυνατότερα. Δείχνει ότι τα πιο πολλά ζώα μπορούν να επιβιώσουν μόνο επειδή συνεργάζονται και ενδιαφέρεται το ένα για το άλλο.
Ο Κροπότκιν δείχνει, επίσης, ότι η αλληλοβοήθεια αποτελεί τον γενικό κανόνα ανάμεσα στα ζώα και αυτό συνδέεται και με τους ανθρώπους. Γράφει ότι οι άνθρωποι δεν αποτελούν εξαίρεση στον κανόνα αυτό της φύσης, ειδικά από τη στιγμή που είναι αρκετά τρωτά δημιουργήματα σχεδόν καθ΄ όλη τη διάρκεια της ύπαρξής τους (αυτό πριν εφευρεθούν τα όπλα). Γι’ αυτό, οι άνθρωποι ζουν ανέκαθεν σε κοινωνίες, για να προστατευθούν και να βοηθήσει ο ένας τον άλλον. Όπως γράφει ο Κροπότκιν, “ο αχαλίνωτος ατομικισμός είναι σύγχρονο φαινόμενο”.
Ο Κροπότκιν δείχνει ότι η αλληλοβοήθεια υπήρξε πάντα ανάμεσα στους ανθρώπους, από τις κοινωνίες των τροφοσυλλεκτών, στις γεωργικές και μεσαιωνικές κοινωνίες της Ευρώπης μέχρι τη σύγχρονη κοινωνία. Δείχνει πώς η αλληλοβοήθεια ήταν μέσο προστασίας των φτωχών και εργατικών τάξεων εναντίον της εκμετάλλευσης από τους κατόχους σκλάβων, τα αφεντικά, τους εξουσιαστές φυλάχους, τους βασιλείς ή άλλους πολιτικούς, οι οποίοι όχι μόνο καθοδήγησαν πολέμους εναντίον άλλων λαών αλλά ακόμα και εναντίον των δικών τους λαών. Τους εκμεταλλεύονταν και τους τιμωρούσαν επειδή δεν πλήρωναν φόρους ή επειδή δεν κατατάσσονταν στο στρατό. Ο Κροπότκιν καθιστά ξεκάθαρο το ότι είναι μόνο μια μειοψηφία ανθρώπων που αγαπά το να καθοδηγεί πολέμους, ότι η πλειοψηφία των ανθρώπων θέλει να ζει ειρηνικά με την οικογένειά τους, τους φίλους τους και τους γειτόνους τους. Όπως γράφει: “Σε καμία περίοδο της ζωής του ανθρώπου οι πόλεμοι δεν αντιπροσώπευαν μια κανονική κατάσταση. Ενώ με τον πόλεμο ο ένας εξαφανίζει τον άλλον και οι επίσκοποι ευλογούν το μακελειό, οι μάζες συνεχίζουν να ζουν την καθημερινή τους ζωή, ασκώντας την καθημερινή τους εργασία”.
Περαιτέρω, ο Κροπότκιν δείχνει πώς το Κράτος προσπάθησε να καταστρέψει τις πρακτικές της αλληλοβοήθειας, για παράδειγμα με το να προσπαθήσει να καταστρέψει την αλληλοβοήθεια ανάμεσα στους φτωχούς και να τοποθετήσει μια γραφειοκρατία στη θέση της. Αντί να αφήσει μόνους τους φτωχούς να συνεχίζουν να παράγουν τη δική τους τροφή, επέβαλαν φόρους έτσι ώστε οι φτωχοί να χρειάζονται να ζητήσουν επιπρόσθετη εργασία για να τους ξεπληρώσουν.
Αλλά δεν είναι μόνο οι πολιτικοί που μάς λένε ότι χρειαζόμαστε να κάνουμε πολέμους για να προστατευθούμε από το “κακό”, δηλαδή τον άλλο λαό, και ότι χρειαζόμαστε κράτη για να προστατευθούμε από την κακή μας φύση, ακόμα και ιστορικοί ρέπουν στο “να υπερβάλλουν το μέρος αυτό της ανθρώπινης ζωής που αφιερώνεται σε αγώνες και να υποτιμήσουν το πνεύμα ειρήνης (…) αλλά δεν δίνουν καμία προσοχή στην οποιαδήποτε ζωή των μαζών, αν και οι μάζες εργάζονται ειρηνικά και οι ελάχιστοι καταπιάνονται σε πολέμους”. Αυτό σημαίνει ότι μάς λένε συνεχώς ότι οι άνθρωποι είναι φτιαγμένοι για πολέμους και ότι πρέπει να σκοτώνει ο ένας τον άλλον. Η πραγματικότητα, όμως, δείχνει το αντίθετο, και ο Κροπότκν ήταν ένας από από τους πρώτους που το σημείωσε. Οι περισσότεροι άνθρωποι προτιμούν να ζουν ειρηνικά. “Στην πραγματικότητα, ο άνθρωπος είναι τόσο μακριά από τον πολεμοχαρή άνθρωπο που υποτίθεται ότι είναι”, γράφει ο Κροπότκιν. Η αλληλοβοήθεια είναι το ένα σημάδι του πόσοι πολλοί από μας ζουν σύμφωνα με ειρηνόφιλες γραμμές και πώς προτιμάμε να βοηθάμε παρά να πολεμάμε ο ένας τον άλλον.
Επιπλέον, χωρίς αλληλοβοήθεια, οι φτωχοί και εργαζόμενοι άνθρωποι δεν θα μπορούν να επιβιώσουν. Το καπιταλιστικό σύστημα καθιστά σχεδόν αδύνατο για τους εργαζόμενους να επιβιώσουν στηριγμενοι στις δικές τους δυνάμεις. Γι’ αυτό η αλληλοβοήθεια εξακολουθεί να υφίσταται στην καπιταλιστική κοινωνία και ακόμα γιατί αναπτύσσεται και πρέπει να αναπτυχθεί εάν θέλουμε να οικοδομήσουμε έναν καλύτερο κόσμο.
Ακόμα και εάν το κράτος και οι άλλοι θεσμοί (όπως οι διάφορες Εκκλησίες) προσπάθησαν να καταστρέψουν την αλληλοβοήθεια, αυτή εξακολουθεί να υφίσταται σήμερα, ακόμα και μετά από 100 και πλέον χρόνια καπιταλισμού που δημιουργεί τον ατομικισμό και δίνει στην “επιβίωση του ισχυροτέρου” νέα σημασία. Πράγματι, συχνά φαίνεται ότι μέσα στον καπιταλισμό πρέπει να εκμεταλλεύεσαι και να είσαι αγωνιστής για να επιβιώσεις. Αλλά όπως γράφει ο Κροπότκιν: “Η τάση της αλληλοβοήθειας προς τον άλλο έχει τόσο βαθιές ρίζες και είναι τόσο βαθιά συνδεδεμένη με ολόκληρο το παρελθόν της εξέλιξης του ανθρώπινου είδους, που έχει διατηρηθεί από την ίδια την ανθρωπότητα έως τι μέρες μας παρά τις αντιρρήσεις όλων των μεταστροφών της ιστορίας. Και αναπτύχθηκε πρώτα και κύρια σε περιόδους ειρήνης και ευημερίας”.
Αλληλοβοήθεια στη Νότια Αφρική
Η αλληλοβοήθεια είναι κάτι με το οποίο μεγαλώνει ο καθένας σε μια οικογένεια ή μια κλειστή κοινότητα. Μέλη οικογενειών, συνήθως, βοηθούν ο ένας τον άλλον χωρίς να περιμένουν την ίδια ανταπόδωση. Σε μικρές αγροτικές κοινότητες σε παγκόσμιο επίπεδο ,η αλληλοβοήθεια αποτελεί ακόμα κοινή πρακτική όχι μόνο ανάμεσα σε μέλη οικογενειών αλλά ακόμα και ανάμεσα σε γειτόνους. Σε αρκετά μέρη του κόσμου και ειδικά στη Νότια Αφρική, μπορούμε να γίνουμε μάρτυρες της αλληλοβοήθειας σε πιο ευρεία πολιτιστική έκταση. Υπάρχει ακόμα μια ειδική ορολογία για την αλληλοβοήθεια καθώς εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο εφαρμογής μέσω νέων μορφών εξαιτίας κυρίως των δύσκολων συνθηκών ζωής.
Ο Κροπότκιν είχε ήδη γράψει για την αλληλοβοήθεια ανάμεσα στους Bushmen στην περιοχή Kalahari για τους οποίους μιλούσε με θαυμασμό. Σύμφωνα με τον ίδιο, ζούσαν κάτω από “πρωτόγονο κομμουνισμό” (δηλαδή κομμουνισμό αναπτυγμένο σε μια μη βιομηχανική κοινωνία). Όπως και άλλες πολλές ομάδες στην Αφρική (και τον κόσμο) οι Bushmen όχι μόνο εφάρμοζαν πρακτικά την αλληλοβοήθεια και μοιράζονταν οτιδήποτε με τον καθένα – ακόμα και με ανθρώπους που δεν ανήκαν στην ομάδα τους – αλλά επιπλέον δεν είχαν αρχηγούς και έτσι μπορούν να θεωρηθούν “πρωτόγονοι αναρχικοί”. Δεν εμπιστεύονταν τους αρχηγούς οι οποίοι προσπαθούσαν ν’ αποκτήσουν όλο και περισσότερα απειλώντας να καταστρέψουν τις πρακτικές εξισωτισμού. Ο Κροπότκιν έγραψε για τους Bushmen ότι “κυνηγούσαν από κοινού, και μοιράζονταν τη λεία χωρίς να φιλονικούν, ότι ποτέ δεν εγκατέλειπαν τους τραυματίες τους και επιδείκνυαν μεγάλη αφοσίωση στους συντρόφους τους” και “εάν δινόταν οτιδήποτε σε έναν Hottentont, αυτός αμέσως το μοίραζε ανάμεσα σε όλους τους παρευρισκόμενους (…) Δεν μπορούσε να φάει μόνος και, αν και πεινασμένος, καλούσε αυτούς που περνούσαν να το μοιραστούν”.
Ωστόσο, η αλληλοβοήθεια δεν υφίστατο μόνο ανάμεσα στους Bushmen στη Νότια Αφρική. Υπάρχουν αρκετά παραδείγματα αλληλοβοήθειας στη Νότια Αφρική που είναι γνωστά κάτω από διάφορες επωνυμίες και ορισμούς, αλλά όλα είναι το ίδιο. Επιπλέον, μπορούμε να διακρίνουμε πρακτικές αλληλοβοήθειας ανάμεσα σε όλες τις εθνικές ομάδες στη Νότια Αφρική.
Στη Νότια Αφρική η αλληλοβοήθεια βασίζεται συχνά στην ιδέα Ubuntu, η οποία, αν και λέξη της γλώσσας Ζουλού, χρησιμοποιείται κοινά από άλλες ομάδες σε όλη την Νότια Αφρική. Για την Ubuntu λέγονται και γράφονται πολλά, κυρίως στη Νότια Αφρική. Επίσης, συνδέεται συχνά και με την Εκκλησία. Δηλαδή, ενώ συγκεκριμένες παράμετροι της Ubuntu είναι παρόμοιες με αυτές τις μορφές αλληλοβοήθειας, υπάρχουν και αρκετές άλλες παράμετροι που οδηγούν τον κόσμο να δέχεται τη φτώχεια του τασσόμενος εναντίον της βελτίωσης των συνθηκών της ανθρώπινης ζωής. Είναι, λοιπόν, πολύ πιο ενδιαφέρον να μιλήσουμε για πρακτικές πραγματικής αλληλοβοήθειας που δεν συνδέονται με οποιαδήποτε θρησκεία.
Γενικά, το να βοηθά ο ένας τον άλλον στα χωράφια είναι πολύ κοινό στην επαρχιακή και αγροτική Αφρική. Κατά τη μεγαλύτερη διάρκεια του χρόνου τα χωράφια καλλιεργούνται από κοινού και ο άνθρωπος αυτός το χωράφι του οποίου καλλιεργείται τη μια μέρα παρέχει φαγητό και ποτό σε όποιον συμμετέχει στην όλη διαδικασία. Τα χωράφια καλλιεργούνται εκ περιτροπής και έτσι το χωράφι του καθένα θα δουλευτεί οπωσδήποτε και ο καθένας θα έχει τροφή κατά τη διάρκεια του θερισμού και της συγκομιδής.
Τις ίδιες κομμουνιστικές πρακτικές μπορούμε να συναντήσουμε σε όλη σχεδόν τη Ν. Αφρική σε περιπτώσεις που κάποιος πρέπει να χτίσει ένα σπίτι.
Επιπρόσθετα με τις πολιτιστικές πρατικές, έχουμε νέα παραδειγματα αλληλοβοήθειας που αναδύονται σε όλη τη Ν. Αφρική όταν οι άνθρωποι (ειδικά γυναίκες) συνεργάζονται για να σχηματίσουν όργανα ειδικών καθηκόντων, όπως για κηδείες, όπου βοηθούν ο ένας τον άλλον για να εξοικονομήσουν χρήματα για μια κηδεία και να βοηθήσουν ο ένας τον άλλον σε περίπτωση θανάτου μέλους της οικογένειας. Τέτοια όργανα παρέχουν, επίσης, ηθική συμπαράσταση στους συγγενείς του νεκρού. Αλλά αυτές οι νέες μορφές αναδύθηκαν κυρίως ως αποτέλεσμα της φτώχειας.
Ένα άλλο νέο παράδειγμα στη Ν. Αφρική είναι τα stokvels (λαϊκές ομάδες που συλλέγουν χρήματα) όπου οι άνθρωποι βοηθούν ο ένας τον άλλον με το να αποταμιεύουν χρήματα που στο τέλος μιας προκαθορισμένης περιόδου μπορούν να δαπανηθούν για απαραίτητα προϊόντα του σπιτού (όπως ψυγεία).
Παιδικοί σταθμοί στις φτωχές περιοχές της Ν. Αφρικής που μια, έτσι κι αλλιώς, άνεργη γυναίκα φροντίζει τα παιδιά μιας εργαζόμενης γυναίκας, κάτι που είναι πολύ κοινό, με την πρώτη να λαμβάνει τροφή ως αντάλλαγμα.
Η αλληλοβοήθεια βασισμένη στην κουλτούρα
Ένα καλό παράδειγμα του πώς μόνο οι φύλαρχοι ή μια μειοψηφία ήθελαν να καθοδηγήσουν πολέμους και η πλειοψηφία ενός συγκεκριμένου πληθυσμού ήθελε να ζήσει ειρηνικά, είναι οι Ζουλού (Zulus), οι οποίοι έχουν θεωρηθεί αρκετά βίαιοι. Αλλά η αλληλοβοήθεια είναι κάτι πολύ κοινό ανάμεσα στους Ζουλού, κάτι παραπάνω απ’ ό,τι ανάμεσα σε άλλες εθνικές ομάδες στη Νότια Αφρική. Ενώ μερικοί φύλαρχοι των Ζουλού ήσαν προφανώς βίαιοι (όπως όλοι οι φύλαρχοι εξαιτίας της εξουσίας και της διαφθοράς) οι άνθρωποι ζούσαν ειρηνικά και πάντα υποστήριζε ο ένας τον άλλον. Σήμερα υπάρχουν αρκετά παραδείγματα αλληλοβοήθειας βασισμένα στην κουλτούρα των Ζουλού.
Γενικά, η κοινωνία των Ζουλού έχει οικοδομηθεί με βάση το λεγόμενο “umuntu ngumuntu ngabantu”, το οποίο μεταφράζεται ως “ένας άνθρωπος είναι ένας άνθρωπος διαμέσου άλλων ανθρώπων”, που σημαίνει ότι κάποιος χρειάζεται ολόκληρη την κοινότητα για να προωθήσει την ατομικότητα του άλλου.
Η αλληλοβοήθεια είναι γνωστή με διάφορους όρους στη γλώσσα των Ζουλού. Ένας από αυτούς τους όρους είναι ο όρος ilimo που αναφέρεται στην κοινή εργασία στους αγρούς κάποιου κατά τη διάρκεια της περιόδου της σποράς και ο καθένας που συμμετέχει στην εργασία αυτή αμοίβεται με τροφή και παραδοσιακή μπύρα. Την βδομάδα που ακολουθεί θα οργωθεί το χωράφι κάποιου άλλου.
Η λέξη των Ζουλού για την κηδεία είναι masingcwabane και σημαίνει “ας θάψουμε ο ένας τον άλλον”. Οι άνθρωποι μιας κοινότητας προσφέρουν ένα συγκεκριμένο ποσόν κάθε μήνα. Τα χρήματα αυτά χρησιμοποιούνται για την κηδεία κάποιου που έχει προσφέρει στην κοινότητα. Αποσύρεται ένα συγκεκριμένο ποσόν από τον τραπεζικό λογαριασμό και δίνεται στην οικογένεια του νεκρού. Το ποσόν αυτό καλύπτει τα έξοδα της κηδείας, την αγορά φερέτρου, την ενοικίαση τέντας, καρεκλών κ.λπ.
Η λέξη των Ζουλού masakhane, η οποία σημαίνει “ας οικοδομήσουμε ο ένας τον άλλον” αναφέρεται στην από κοινού κατασκευή ενός σπιτιού.
Η φράση izandla ziyagezana (των Ζουλού) μεταφρασμένη σημαίνει “όταν πλένουμε τα χέρια του ενός, το ένα χέρι πλένει το άλλο” και το αντίστροφο. Κάθε χέρι βοηθά το άλλο για να πλυθεί. Οπότε, ο ένας άνθρωπος πρέπει να βοηθά τον άλλον όπως κάνουν και τα χέρια.
Στις κουλτούρες των Sotho και των Tswana η αλληλοβοήθεια είναι γνωστή ως letsema. Letsema, όταν οι άνθρωποι ενώνονται για έναν κοινό σκοπό και έχει ως αποτέλεσμα οφέλη υπέρ όλων εκείνων που συμμετέχουν σ΄ αυτήν. Αναφέρεται στη συνεταιριστική εργασία στο χωριό σε κοινά σχέδια, για παράδειγμα δημόσια έργα.
Μια άλλη κομμουνιστική πλευρά της κουλτούρας των Sotho και ακόμα της κουλτούρας των Pondo, είναι η κοινή ανατροφή των παιδιών που σημαίνει ότι πρέπει όλοι να συμμετάσχουν στο μεγάλωμα των παιδιών μιας κοινότητας. Με άλλα λόγια, ο καθένας βοηθά στην ανατροφή τους.
Στην κουλτούρα των Pedi η λέξη kobufedi αναφέρεται στην κοινή εργασία στα χωράφια κάποιου. Ο καθένας βοηθά στο φύτεμα δημητριακών και τη φροντίδα της σοδειάς επειδή η εργασία αυτή εξυπηρετεί ολόκληρη την κοινότητα.
Xcosa
Στην κουλτούρα των Xhosa η λέξη dibanisani σημαίνει “ας εργαστούμε μαζί για ένα καλύτερο μέλλον”. Είναι ένας γενικός όρος που αναφέρεται στη στιγμή που οι άνθρωποι συγκεντρώνονται και βοηθά ο ένας τον άλλον. Για παράδειγμα θρησκευτικές τελετές γίνονται οπουδήποτε κάθε χρόνο και οι άνθρωποι σε ένα μέρος πρέπει να είναι προετοιμασμένοι γι’ αυτό. Εάν κάποιο καλυβόσπιτο πιάσει φωτιά τότε ο ένας βοηθάει τον άλλο να ξαναφτιαχτεί. Στις κηδείες ή στους γάμους οι άνθρωποι βοηθιούνται μεταξύ τους, για παράδειγμα στο μαγείρεμα και το καθάρισμα.
Στην κουλτούρα των Venda η αλληλοβοήθεια είναι γνωστή ως uthusana που σημαίνει “βοηθώντας ο ένας τον άλλον”.
Στη Ζουαζιλάνδη η λέξη lilima είναι ο όρος των Swati για την αλληλοβοήθεια. Αναφέρεται στον γείτονα που βοηθά τον άλλον γείτονα.
Υπάρχουν αρκετά παραδείγματα απ’ όλη τη Νότια Αφρική που δεν μπορούν να συμπεριληφθούν στο άρθρο αυτό, αλλά όλα είναι παρόμοια μεταξύ τους και εξακολουθούν να ισχύουν, δείχνοντας ότι παρά το υψηλό επίπεδο εγκληματικότητας (η οποία έχει άμεση σχέση με την τεράστια ανισότητα στη Νότια Αφρική) καθώς και το αντικοινωνικό έγκλημα, υπάρχει ήδη μια μεγάλη δυναμικότητα στην οποία μπορούμε να βασιστούμε για να δημιουργήσουμε ένα καλύτερο κόσμο.
Η επικαιρότητα της αλληλοβοήθειας στη σημερινή κοινωνία
Αρκετές από τις πρακτικές της αλληλοβοήθειας έχουν ξεχαστεί, κυρίως επειδή έχουν καταστραφεί από το Κράτος. Το Κράτος δεν θέλει να είναι ανεξάρτητοι οι άνθρωποι, να καλλιεργούν τη τροφή τους και να είναι αυτόνομοι απ’ αυτό, αλλά θέλει να ελέγχει τους ανθρώπους. Οι άνθρωποι έχουν ακόμα ξεχάσει πώς να καλλιεργούν τη δική τους τροφή. Αν είναι τυχεροί γίνονται εργάτες, αλλιώς θα μείνουν άνεργοι εργάτες, η μόνη ευκαιρία των οποίων είναι να εκλιπαρούν για ελεημοσύνη ή να προχωρήσουν στο έγκλημα. Η ζωή στις πόλεις συχνά όχι μόνο καταστρέφει την κουλτούρα του καθένα, αλλά επίσης καταστρέφει την κοινωνία μας με το να προωθεί τον ατομικισμό και κάνοντας τους ανθρώπους να ξεχνούν την αλληλοβοήθεια. Ο Κροπότκιν το έδειξε αυτό όταν έγραψε ότι “ανάμεσα στους Hottentots αποτελούσε σκάνδαλο να φας χωρίς να καλεστείς μεγαλοφώνως τρεις φορές ακόμα και αν δεν υπήρχε κάποιος που ήθελε να μοιραστεί την τροφή. Το μόνο που ένας σεβαστός πολίτης πρέπει να κάνει τώρα είναι να πληρώνει φόρους και να αφήνει τους πεινασμένους να πεινούν”. (Kropotkin 2006 (1902): 188). Σε καιρούς κρίσης κάτι τέτοιο θα ήταν ολέθριο.
Σε αρκετές κωμοπόλεις βλέπουμε μερικούς ανθρώπους να διατηρούν κοινοτικούς κήπους και να μοιράζουν τα αγαθά. Τα παραδείγματα που παρατέθηκαν πριν αποτελούν δείγματα ζώσας και αυξανόμενης αλληλοβοήθειας επειδή οι άνθρωποι έχουν αρχίσει να συνειδητοποιούν ότι η λύση πολλών προβλημάτων μας είναι το να εργαστούμε από κοινού, να βοηθήσει ο ένας τον άλλον. Ο Κροπότκιν κατέστησε ξακάθαρο το πώς μπορούμε στη σημερινή κοινωνία και ειδικά στις πόλεις, να μάθουμε από παλαιότερες ανάλογες πρακτικές καθώς και από κάθε τι εξακολουθεί να είναι ζωντανό στην ύπαιθρο σε όλο τον κόσμο. Η αλληλοβοήθεια είναι ένας τρόπος επανάκτησης εκ μέρους μας μιας κάποιας ανεξαρτησίας μας από το Κράτος ή τους φλανθρωπικούς οργανισμούς. Είναι μια πλευρά στην οποία πρέπει να βασιστούμε για να οικοδομήσουμε ένα καλύτερο κόσμο και στην οποία πρέπει να βασίζεται ένας καλύτερος κόσμος.

Πρώτη δημοσίευση στην αγγλική γλώσσα στο 10ο τεύχος του περιοδικού «Zabalaza: A Journal of Southern African Revolutionary Anarchism», Απρίλιος 2009, του Zabalaza Anarchist Communist Front (ZACF – Αναρχικό Κομμουνιστικό Μέτωπο Zabalaza).Ελληνική μετάφραση «Ούτε Θεός-Ούτε Αφέντης», Μάης 2009.
Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε το zabnew.wordpress.com